Clitocybe tornata

Clitocybe tornata, Agaricales takımının Tricholomataceae familyasında yer alan Clitocybe cinsine ait, şapkalı ve sapı olan bir mantar türüdür. Clitocybe cinsinin üyeleri genellikle huni mantarları olarak bilinir; şapkaları gençken düz ya da hafif kubbeli, yaşlandıkça ortası çökük ve huni biçimli olur, lamelleri ise sapa doğru inen (dekurrent) yapıdadır. Spor izi beyaz ya da kirli beyazdır.

Bu tür, cinsin beyazımsı renkli küçük ve orta boy türleri arasında yer alır. Şapka yüzeyi genellikle beyaz, krem ya da soluk grimsi tonlardadır ve çoğu zaman ince, buzlu görünümlü bir örtüyle kaplıdır. Lamelleri sık, beyazımsı ve sapa doğru iner; sap ince, şapkayla aynı renkte ya da biraz daha soluktur. Benzer beyaz huni mantarlarından ayrılması çoğu zaman mikroskobik özellikler ve uzman incelemesi gerektirir.

Clitocybe türlerinin çoğu saprotrof olarak yaşar; yani orman tabanındaki yaprak ve iğne yaprak döküntüsünü, çayırlardaki ölü bitki artıklarını ayrıştırarak beslenir. Bu sayede besin maddelerinin toprağa geri dönmesinde önemli bir rol oynarlar. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonu ve sonbaharda, tek tek ya da gruplar hâlinde, bazen halka biçiminde dizilerek ortaya çıkar. Tür, Avrupa başta olmak üzere ılıman kuşakta bilinir.

Beyaz renkli Clitocybe türlerinin önemli bir kısmı muskarin adlı zehirli maddeyi içerir. Muskarin zehirlenmesi aşırı terleme, tükürük salgısı, göz yaşarması, mide bulantısı ve kalp ritminde yavaşlamaya yol açabilir. Bu nedenle bu grubun hiçbir üyesi yenmemeli, özellikle yenen bazı mantarlarla karıştırılabileceği unutulmamalıdır.

Agaricales takımı, lamelli şapkalı mantarların büyük çoğunluğunu içeren ve dünya genelinde binlerce tür barındıran geniş bir gruptur. Bu takımın üyeleri ormanlarda, çayırlarda ve tarım alanlarında ölü bitki maddesini ayrıştırarak toprağın verimliliğini korur. Clitocybe cinsi de yüzlerce türle temsil edilir ve sınıflandırması moleküler çalışmalarla son yıllarda önemli ölçüde değişmiştir. Mantar toplayıcıların bu cinsin üyelerini tanıması, olası zehirlenmelerden korunmak açısından önemlidir.