Clitocybe rivulosa

Clitocybe rivulosa, Agaricales takımının Tricholomataceae familyasına bağlı Clitocybe cinsinden küçük boylu, beyazımsı bir mantar türüdür. Şapkası beyazımsı ya da soluk tenimsi renkte olup üzeri ince beyaz bir örtüyle kaplıdır; bu örtü yer yer çatlayarak halka ya da dalga benzeri desenler oluşturabilir. Lamelleri sık ve sapa doğru iner. Genellikle çayırlarda, otlaklarda, parklarda ve çimenliklerde, çoğu zaman peri halkaları oluşturarak yetişir.

Clitocybe cinsinin üyeleri genellikle beyazımsı, gri, krem ya da kahverengi tonlarda, olgunlukta ortası çukurlaşan veya huni biçimini alan şapkalara sahiptir. Lameller çoğunlukla sapa doğru inen (dekurrent) yapıdadır, spor izi beyaz ya da kremimsidir. Sap genellikle şapkayla aynı renkte, lifli ve halkasızdır; volva bulunmaz. Birbirine çok benzeyen türlerin ayrımında koku, şapkanın nemle renk değiştirip değiştirmemesi (higrofan yapı) ve mikroskobik özellikler önem taşır. Son yıllarda yapılan moleküler çalışmalar sonucunda cinsin bazı türleri Infundibulicybe, Lepista ve Ampulloclitocybe gibi başka cinslere aktarılmıştır.

Bu cinsin türleri çoğunlukla saprotrofturlar; yani orman tabanındaki yaprak ve iğne yaprak döküntüsünü, çürümekte olan bitki artıklarını ve humusu ayrıştırarak beslenirler. Bu sayede besin maddelerinin toprağa geri kazandırılmasında önemli rol oynarlar. Meyve cisimleri çoğunlukla sonbaharda, nemli dönemlerde tek tek, gruplar halinde ya da bazen peri halkaları oluşturarak ortaya çıkar. Türlerin çoğu Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde, ormanlarda, çalılıklarda ve çayırlarda yayılış gösterir.

Clitocybe rivulosa yüksek miktarda muskarin içeren, çok zehirli bir mantardır. Tüketildiğinde kısa süre içinde aşırı terleme, tükürük ve gözyaşı salgısında artış, bulantı, kusma, ishal, görme bozukluğu ve nabız düşüklüğü görülebilir; ağır durumlarda tıbbi müdahale gerekir. Çayırlarda yetiştiği için yenebilir çayır mantarları, özellikle Marasmius oreades ile karıştırılabilmesi onu ayrıca tehlikeli kılar.