Clitocybe odorula

Clitocybe odorula, Agaricales takımının Tricholomataceae ailesine bağlı, küçük boylu bir huni mantarı türüdür. Adı, mantarın belirgin anason benzeri kokusuna gönderme yapar. Şapkası birkaç santimetre çapında, nemliyken grimsi kahverengi, kuruyunca daha açık renkli olur ve olgunlukta ortası çukurlaşır.

Clitocybe cinsi, huni mantarları olarak bilinen ve şapkası olgunlaştıkça çukurlaşan ya da huni biçimini alan şapkalı mantarları içerir. Bu cinsin üyelerinde lameller genellikle sapa doğru inerek uzanır, spor izi beyaz ya da kremimsidir. Çoğu tür beyaz, krem, grimsi veya kahverengimsi tonlardadır ve tür ayrımı çoğu zaman koku, renk ve mikroskobik özelliklerle yapılır.

Huni mantarları büyük çoğunlukla çürükçül yaşar; orman tabanındaki yaprak ve iğne yaprak döküntüsünü, çayırlardaki bitki artıklarını ayrıştırarak besin döngüsüne katkı sağlar. Meyve gövdeleri çoğunlukla sonbaharda, bazı türlerde ilkbaharda ortaya çıkar. C. odorula özellikle iğne yapraklı ve karışık ormanlarda, yaprak döküntüsü ve yosunlar arasında, sonbaharda ve geç sonbaharda gruplar hâlinde görülür. Avrupa başta olmak üzere kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yayılış gösterir.

Huni mantarlarının sınıflandırılması son yıllarda moleküler çalışmalarla önemli ölçüde değişmiştir. Eskiden tek bir Clitocybe cinsi içinde toplanan türlerin bir kısmı Infundibulicybe, Rhizocybe, Bonomyces ve Leucocybe gibi ayrı cinslere aktarılmıştır. Bu mantarların doğru teşhisi için şapka rengi ve biçimi, lamellerin sapa bağlanışı, koku, spor izi rengi ve mikroskobik spor özellikleri birlikte değerlendirilir. Toprak üzerinde ve döküntü arasında yaşayan bu çürükçül mantarlar, orman tabanının humus oluşumunda önemli bir yer tutar.

Uyarı: Clitocybe cinsinde muskarin içeren ve ciddi zehirlenmelere yol açan küçük beyaz türler bulunur. Birbirine çok benzeyen türler nedeniyle bu cinsin hiçbir üyesi kesin uzman teşhisi olmadan yenmemelidir.