Clinopodium vulgare

Clinopodium vulgare, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasına ait çok yıllık otsu bir bitkidir. Avrupa'da “yabani fesleğen” anlamına gelen adlarla anılır; ancak gerçek fesleğenle yakın akraba değildir ve kokusu oldukça hafiftir. Orman kenarlarında ve çalılıklarda sık görülen, tüylü görünümlü bir ballıbabagildir.

Bitki genellikle 20–60 cm boyundadır; gövdesi dik, az dallı, dört köşeli ve uzun yumuşak tüylerle kaplıdır. Yaprakları karşılıklı, kısa saplı, yumurta biçimli ve kenarları seyrek dişlidir. Çiçekler, gövde boyunca ve uçta yoğun, yuvarlak halkalar halinde toplanır. Bu halkalardaki ince, tüylü çiçek altı yaprakları ve tüylü çanaklar, çiçek kümelerine pamuksu bir görünüm verir. İki dudaklı çiçekleri pembe-mor renklidir.

Kuru ya da orta nemli, çoğunlukla kireçli toprakları tercih eder. Orman kenarları ve açıklıkları, çalılıklar, çit dipleri, kuru çayırlar ve yol kenarları başlıca yaşam alanlarıdır. Yaz boyunca çiçeklenir ve çiçekleri arılar, bombus arıları ve kelebekler tarafından ziyaret edilir. Sürünücü gövdeleriyle de yayılabilir.

Türün yayılışı Avrupa'dan Batı ve Orta Asya'ya, Himalayalara ve Doğu Asya'ya kadar uzanır; Kuzey Amerika'da da bulunur. Türkiye'de özellikle kuzey bölgelerde orman kenarlarında yaygındır. Yaprakları zaman zaman bitki çayı ya da hafif bir baharat olarak kullanılmış, halk hekimliğinde de yer bulmuştur. Geniş yayılışı nedeniyle koruma açısından tehdit altında değildir.