Clanga clanga

Clanga clanga (eski adıyla Aquila clanga), atmacagiller (Accipitridae) familyasından orta-büyük boylu, koyu renkli bir kartal türüdür. Boyu yaklaşık 60–70 cm, kanat açıklığı 155–180 cm civarındadır. Erişkinler neredeyse tümüyle koyu kahverengi, hatta siyahımsıdır; gençlerin kanat örtülerinde belirgin beyaz benekler bulunur. Akrabası küçük orman kartalından (Clanga pomarina) daha iri, daha koyu ve daha geniş kanatlıdır.

Ormanlarla çevrili geniş sulak alanlar, taşkın ovaları, nehir vadileri ve bataklıklar türün tipik yaşam alanlarıdır. Kış aylarında sulak alanlara, göl ve deltalara yakın açık arazilerde görülür. Küçük memeliler, kurbağalar, sürüngenler, su kuşları ve leşlerle beslenir; avını çoğu zaman bir tüneğe konarak ya da yerde yürüyerek arar.

Yuvasını genellikle bataklık ormanlarındaki yüksek ağaçlara yapar. Dişi çoğunlukla bir ya da iki yumurta bırakır, ancak çoğu yıl yalnızca bir yavru büyütülür. Küçük orman kartalıyla melezleşebilmesi, türün bazı bölgelerde korunmasını zorlaştıran etkenlerden biridir.

Doğu Avrupa'dan Sibirya'ya kadar uzanan geniş bir alanda ürer; kışı Güney Avrupa, Orta Doğu, Afrika'nın kuzeydoğusu ve Güney Asya'da geçirir. Türkiye'de özellikle göç dönemlerinde ve kışın sulak alanlarda görülen nadir bir kuştur.

Sulak alanların kurutulması, eski ormanların kesilmesi, rahatsız edilme ve yasa dışı avlanma nedeniyle IUCN Kırmızı Listesi'nde Hassas (VU) kategorisinde yer almaktadır. Toplam nüfusu küçüktür ve uluslararası koruma anlaşmalarıyla koruma altındadır. Türün geleceği, büyük ölçüde üreme alanlarındaki bataklık ormanlarının ve kışladığı sulak alanların korunmasına bağlıdır. Türkiye'de de yasalarla koruma altındadır ve avlanması yasaktır; kışladığı sulak alanların korunması büyük önem taşır.