Cidaris cidaris (Linnaeus, 1758)

Cidaris cidaris, Cidaridae familyasına ait, kalın ve iri dikenleriyle diğer deniz kestanelerinden kolayca ayrılan bir türdür. Cidaroida takımı, günümüzde yaşayan deniz kestanelerinin en eski soy hatlarından birini temsil eder ve fosil kayıtları çok eskiye uzanır.

Kabuğu yuvarlak olup çapı genellikle 4–6 cm kadardır. Üzerinde az sayıda, uzun, kalın ve çubuk biçimli birincil diken bulunur; bu dikenler kabuk çapının iki katına kadar uzayabilir. Birincil dikenlerin yüzeyi pürüzlüdür ve çoğunlukla süngerler, hidrozoonlar, briyozoonlar gibi küçük canlılar tarafından kaplanır. Bu büyük dikenlerin dibinde ise kısa, yassı ikincil dikenler halka şeklinde dizilir. Kabuk rengi genellikle kırmızımsı ya da pembemsi kahverengidir.

Çoğunlukla kıta sahanlığının alt kesimleri ve kıta yamacında, onlarca ile yüzlerce metre derinlikte, çamurlu, kumlu ya da çakıllı tabanlarda ve soğuk su mercanı alanları çevresinde yaşar. Yavaş hareket eder ve tabandaki süngerler, algler, organik kırıntılar ve küçük omurgasızlarla beslenir. Dikenlerinin üzerinde yaşayan canlılar nedeniyle küçük bir yaşam alanı işlevi de görür.

Kuzeydoğu Atlantik’te Norveç’ten Batı Afrika’ya kadar ve Akdeniz’de yayılış gösterir. Derin sularda yaşadığı için genellikle bilimsel örnekleme çalışmalarında ya da dip trolü avcılığında yakalanır. Kalın dikenleri batma açısından diğer deniz kestanelerine göre daha az tehlikelidir ve tür insanlar için önemli bir risk oluşturmaz.