Chrysops viduatus (Fabricius, 1794)

Chrysops viduatus, at sinekleri ailesine (Tabanidae) ait Chrysops cinsinden, Avrupa'dan Asya içlerine kadar geniş bir alanda yayılış gösteren bir türdür. Fabricius tarafından 1794 yılında tanımlanmıştır. Küçük yapılı, koyu renkli, karın üzerinde sarımsı lekeler taşıyan ve kanatlarında koyu bir bant bulunan bir sinektir.

Chrysops cinsi, Türkçede çoğu zaman “geyik sineği” olarak anılan, nispeten küçük ve narin yapılı at sineklerini içerir. Bu cinsin üyelerinin boyu genellikle bir santimetre civarındadır. Kanatlarında koyu renkli enine bir bant ya da lekeler bulunur, canlı bireylerin gözleri ise metalik yeşil, altın ve kırmızımsı lekelerle süslüdür. Antenleri görece uzundur ve başın üzerinde üç nokta göz (oselli) yer alır; bu özellikler cinsi diğer at sineklerinden kolayca ayırır. Karın üzerindeki sarı ve siyah desenler türlerin ayırt edilmesinde önemlidir.

Cinsin üyeleri su kenarlarına, nemli çayırlara ve orman kenarlarına bağlıdır. Dişiler genellikle baş ve boyun çevresine konarak kan emer ve insanları da sıkça ısırır. Cinsin bazı tropikal türleri Afrika'da göz kurdu (Loa loa) adlı parazitin taşıyıcısıdır; ayrıca tularemi gibi bazı hastalıkların mekanik taşınmasında rol oynayabildikleri bilinmektedir.

Ailenin bütün üyeleri gibi tam başkalaşım geçirir: yumurtalar genellikle su kenarındaki bitkilerin ya da taşların üzerine kümeler hâlinde bırakılır, larvalar nemli toprakta, çamurda veya su kenarı birikintilerinde yaşar. Larvalar yırtıcıdır; küçük omurgasızlarla beslenir ve gelişimleri bir yıl ya da daha uzun sürebilir. Pupa evresi toprağın daha kuru üst katmanlarında geçirilir. Erginler sıcak ve güneşli yaz günlerinde en etkindir.

At sinekleri ailesi (Tabanidae) dünya genelinde dört binden fazla türle temsil edilir. Ailenin dişileri yumurtalarının gelişimi için kana ihtiyaç duyar; makas gibi çalışan kesici ağız parçalarıyla deriyi yarar ve sızan kanı emer. Erkekler ise kan emmez, çiçek nektarı ve bitki özsuları ile beslenir. Erkeklerde iri bileşik gözler başın üstünde birbirine değerken dişilerde gözler bir alın şeridiyle ayrılmıştır. Isırıkları acı verir ve sığır, at gibi otlayan hayvanlarda huzursuzluğa, verim kaybına yol açabilir; kesintili beslenmeleri nedeniyle bazı hastalık etkenlerini mekanik olarak taşıyabildikleri bilinir.