Chenopodium ficifolium

Chenopodium ficifolium, horozibiğigiller (Amaranthaceae) ailesinden, incir yapraklı kazayağı olarak da anılan tek yıllık bir ottur. Tür adı Latince “incir yapraklı” anlamına gelir ve yapraklarının biçimine işaret eder. Orta boylu, dik gövdeli bir bitkidir.

Chenopodium cinsi, kazayağı adıyla bilinen, horozibiğigiller (Amaranthaceae) ailesinden tek yıllık otlardan oluşur. Üyelerinin gövde ve yaprakları çoğunlukla, özellikle gençken, unumsu görünüm veren kesecikli tüylerle kaplıdır. Çiçekler çok küçük, yeşilimsi ve taç yapraksızdır; yumak hâlinde kümelenerek başak ya da salkım benzeri çiçek durumları oluşturur. Meyve tek tohumlu, ince kabuklu küçük bir meyvedir; tohumlar genellikle siyah ve parlaktır. Bitkiler bol tohum üretir ve tohumlar toprakta uzun yıllar canlı kalabilir.

Kazayakları azotça zengin, işlenmiş ya da bozulmuş topraklarda, tarlalarda, bahçelerde, çöplüklerde ve yol kenarlarında yetişen tipik öncü bitkilerdir; birçoğu yaygın yabani ot olarak bilinir. Bazı türlerin genç yaprakları sebze olarak tüketilmiştir; ancak oksalat ve nitrat içerdikleri için büyük miktarlarda yenmemeleri önerilir. Cinsin yakın akrabası kinoa, Güney Amerika'da önemli bir tahıl benzeri besin bitkisidir.

Türü tanımada en önemli özellik yapraklarıdır: alt yapraklar üç lopludur ve orta lop uzun, kenarları hemen hemen paralel, yan loplar ise kısa ve belirgindir; üst yapraklar daha dar ve mızrak biçimlidir. Avrupa ve Asya'nın ılıman bölgelerinde geniş yayılış gösterir; tarla, bahçe ve nemli bozulmuş alanlarda yetişir.

Horozibiğigiller (Amaranthaceae) ailesi, günümüzde eski kazayağıgiller (Chenopodiaceae) ailesini de içine alacak biçimde geniş tanımlanır ve dünya genelinde iki bini aşkın tür içerir. Aile; ıspanak, pancar, kinoa ve horozibiği gibi ekonomik açıdan önemli bitkileri kapsar ve tuzlu, kurak ortamlara uyum sağlamış çok sayıda tür barındırır.