Cheironitis pamphilus (Ménétriés, 1849)

Cheironitis pamphilus, sert kanatlılar (Coleoptera) takımının Scarabaeidae familyasına, gübre böceklerini içeren Scarabaeinae altfamilyasının Onitini oymağına bağlı bir türdür. Cheironitis cinsi Akdeniz havzası, Güneydoğu Avrupa ve Batı ile Orta Asya'nın sıcak ve kurak bölgelerinde yayılış gösteren, gübreyle beslenen güçlü yapılı böcekleri kapsar. Bu tür, Kafkasya ve çevresinden tanımlanmış, doğu yayılışlı bir cins üyesidir.

Cinsin üyeleri orta ile iri boy arasında, yassımsı ve geniş gövdeli böceklerdir. Renkleri koyu metalik yeşil, bronz ya da siyahımsı olabilir ve özellikle pronotum belirgin bir parlaklığa sahiptir. Erkeklerin ön bacakları uzun, kavisli ve iç kenarı dişlidir; Onitini oymağındaki pek çok türde bu bacak yapısı erkekleri dişilerden ayırmanın en kolay yoludur. Antenlerin ucunda, familyaya özgü, açılıp kapanabilen yapraksı bir topuz bulunur.

Bu böcekler açık otlaklarda, bozkırlarda ve hayvanların otladığı meralarda yaşar; büyükbaş ve küçükbaş hayvanların dışkısıyla beslenir. Tünel kazıcı gübre böcekleri olarak dışkı yığınının altında toprağa tüneller açar, gübreyi bu tünellerin dibine taşır ve yumurtalarını burada şekillendirdikleri gübre kütlelerine bırakırlar. Larvalar bu besin deposuyla beslenerek toprak altında gelişir ve pupa evresini de burada geçirir.

Gübre böcekleri hayvan dışkısının ortadan kaldırılmasında, besin maddelerinin toprağa geri kazandırılmasında, toprağın havalanmasında ve sinek gibi zararlıların üreme alanlarının azaltılmasında önemli ekolojik hizmetler sunar. Mera alanlarının kaybı ve hayvanlara uygulanan bazı parazit ilaçları bu grubu olumsuz etkileyen başlıca etkenlerdir. Tür insanlar için zararsızdır.

Scarabaeinae altfamilyası dünya genelinde birkaç bin türü kapsar ve gübre böcekleri, yaşam alanlarındaki hayvan dışkısını kullanma biçimlerine göre tünel kazıcılar, gübre yuvarlayanlar ve dışkı içinde yaşayanlar olarak üç ana gruba ayrılır. Bu grupların aynı merada bir arada bulunması, dışkının kısa sürede tamamen parçalanmasını sağlar.