Cerinthe minor

Cerinthe minor, hodangiller (Boraginaceae) familyasının Cerinthe cinsine ait iki yıllık ya da kısa ömürlü çok yıllık otsu bir bitkidir. Orta ve Güney Avrupa’dan Kafkasya’ya ve Batı Asya’ya kadar yayılış gösterir. Cins adı, Yunanca balmumu ve çiçek sözcüklerinden türemiştir ve bitkinin mumsu görünümüne işaret eder.

Bitki 15–60 cm boyunda, dik ya da yükselen gövdeler geliştirir. Hodangillerin çoğundan farklı olarak yaprakları tüysüzdür; mavimsi yeşil, mumsu bir yüzeye sahiptir ve sıklıkla beyaz benekler taşır. Gövde yaprakları sapsızdır ve tabanlarıyla gövdeyi sarar. Çiçekleri küçük, sarı renkli, borumsu ve sarkıktır; taç yapraklarının uçları beş kısa dişe ayrılır ve bazen tabanlarında mor lekeler bulunur. Çiçekler, yaprak benzeri brakteler arasında yer alır. Çiçeklenme ilkbahar sonundan yaz ortasına kadar sürer.

Tür; kuru çayırlar, tarla kenarları, nadas alanları, yol kenarları, taşlık yamaçlar ve dağ çayırları gibi güneşli ve açık ortamlarda yetişir. Kireçli toprakları tercih eder. Sarkık borumsu çiçekleri, başta yaban arıları olmak üzere uzun dilli arılar tarafından tozlaştırılır.

Meyveleri, cinse özgü olarak iki parçalı, sert ve tüysüz fındıkçıklardan oluşur. Tüysüz, mumsu yaprakları ve sarı çiçekleri sayesinde aynı familyanın diğer türlerinden kolayca ayırt edilebilir. Bazı Cerinthe türleri süs bitkisi olarak da yetiştirilir.

Hodangiller familyası dünyada yaklaşık 2000 tür içeren, özellikle Akdeniz havzası ve Batı Asya’da çok çeşitlenmiş bir bitki grubudur. Familyanın üyeleri genellikle sert tüylü yaprakları, akrep kuyruğu gibi kıvrık çiçek durumları ve dört parçalı fındıkçık meyveleriyle tanınır. Pek çok türde çiçekler açıldıkça renk değiştirir; tomurcukken pembe olan çiçekler zamanla maviye döner. Bu renk değişimi, tozlaşma böceklerine nektarı hâlâ bulunan çiçekleri gösteren bir işaret olarak yorumlanır. Familya, arılar için değerli nektar bitkileri barındırması bakımından da ekolojik açıdan önemlidir.