Cardamine quinquefolia

Cardamine quinquefolia, turpgiller (Brassicaceae) familyasının Cardamine cinsine ait çok yıllık otsu bir orman bitkisidir. Eskiden Dentaria quinquefolia adıyla anılırdı. Tür adı, beş yaprakçıklı bileşik yapraklarına işaret eder.

Bitki genellikle 15–40 cm boylanır ve toprak altında sürünücü, pullu bir kök sapına sahiptir. Gövde yaprakları genellikle beş yaprakçıktan oluşan elsi ya da tüysü bileşik yapraklardır; yaprakçıklar mızrak biçimli ve kenarları dişlidir. Erken ilkbaharda gövde ucunda, mor, eflatun ya da pembe renkli, görece iri çiçeklerden oluşan gevşek bir salkım açar. Çiçekler genellikle ağaçlar yapraklanmadan önce görünür.

Cardamine cinsi, dünyanın hemen her yerinde, özellikle Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yayılış gösteren ve iki yüzü aşkın tür içeren büyük bir cinstir. Cinsin üyeleri genellikle nemli ortamları sever; yaprakları çoğunlukla bileşik ya da tüysü bölmelidir. Meyveleri ince uzun silikualardır ve olgunlaştığında kapakçıklar aniden kıvrılarak tohumları uzağa fırlatır. Pek çok türün yaprakları tere benzeri keskin bir tada sahiptir; cinsin üyeleri ayrıca beyazkelebekler (Pieridae) familyasından bazı kelebeklerin tırtılları için besin bitkisi olarak ekosistemde önemli bir rol oynar.

Cardamine quinquefolia Doğu Avrupa, Kafkasya ve Kuzey Anadolu ile çevresindeki bölgelerde yayılış gösterir. Nemli ve gölgeli yaprak döken ormanlarda, özellikle kayın ve gürgen ormanlarının humusça zengin toprağında yetişir. Ormanların erken ilkbahar bitkilerindendir; ışığın orman tabanına ulaşabildiği kısa dönemde çiçeklenir ve yaz geldiğinde toprak üstü kısımları kurur.

Erken çiçekleri, ilkbaharda uyanan arılar ve diğer tozlayıcılar için önemli bir besin kaynağıdır. Doğal ormanların korunması bu tür için önemlidir. Genel olarak tehdit altında sayılmaz.