Capnodis tenebrionis (Linnaeus, 1761)

Capnodis tenebrionis, kın kanatlılar (Coleoptera) takımının Buprestidae (parlak böcekler) ailesine ait iri bir böcek türüdür. Takson 1761 yılında Linnaeus tarafından tanımlanmıştır. Kayısı, kiraz, vişne, erik, şeftali ve badem gibi sert çekirdekli meyve ağaçlarının köklerinde gelişen larvaları nedeniyle Akdeniz havzasında, Orta Doğu'da ve Türkiye'de bu ağaçların en önemli zararlılarından biri olarak bilinir.

Capnodis, Buprestidae ailesinin iri yapılı cinslerinden biridir. Bu cinsin üyeleri genellikle 2–4 cm uzunluğunda, kalın ve sağlam gövdeli böceklerdir. Vücut temel olarak siyah ya da koyu renklidir; ön göğüs sırtı ve kanat örtüleri üzerinde beyazımsı-grimsi bir pudra tabakası ile kaplı lekeler ve çukurcuklar bulunur, bu da onlara kendine özgü benekli bir görünüm kazandırır. Cins, ağırlıklı olarak Akdeniz havzası, Orta Doğu ve Orta Asya'nın kurak ve sıcak bölgelerinde yayılış gösterir.

Erginler sıcak ve güneşli günlerde konukçu bitkilerin dal ve sürgünleri üzerinde bulunur; yaprak sapları ve genç kabukla beslenirler. Dişiler yumurtalarını konukçu bitkinin kök boğazı çevresindeki toprağa bırakır. Yumurtadan çıkan larvalar köklere ulaşarak kabuk altında ve odunda geniş galeriler açar. Gelişme genellikle bir yılı aşar. Larva zararı köklerin işlevini bozduğu için ağır bulaşmalarda ağaçlar zayıflar ve kuruyabilir. Bu nedenle cinsin bazı üyeleri, özellikle kurak ve sulanmayan bahçelerde, meyve ağaçlarının önemli zararlıları arasında sayılır.

Zararlı olarak önemi nedeniyle tarım alanlarında yakından izlenen bir türdür. Mücadelede düzenli sulama ile ağaçların sağlıklı tutulması, erginlerin toplanması ve bulaşık ağaçların kontrolü gibi kültürel önlemler önem taşır; çünkü bu tür özellikle su stresi altındaki ağaçlarda daha başarılı gelişir.