Capnodis carbonaria (Klug, 1829)

Capnodis carbonaria, kın kanatlılar (Coleoptera) takımının Buprestidae (parlak böcekler) ailesine ait iri bir böcek türüdür. Takson 1829 yılında Klug tarafından tanımlanmıştır. Türün larvaları başta sert çekirdekli meyve ağaçları olmak üzere gülgiller familyasındaki odunsu bitkilerin köklerinde gelişir.

Capnodis, Buprestidae ailesinin iri yapılı cinslerinden biridir. Bu cinsin üyeleri genellikle 2–4 cm uzunluğunda, kalın ve sağlam gövdeli böceklerdir. Vücut temel olarak siyah ya da koyu renklidir; ön göğüs sırtı ve kanat örtüleri üzerinde beyazımsı-grimsi bir pudra tabakası ile kaplı lekeler ve çukurcuklar bulunur, bu da onlara kendine özgü benekli bir görünüm kazandırır. Cins, ağırlıklı olarak Akdeniz havzası, Orta Doğu ve Orta Asya'nın kurak ve sıcak bölgelerinde yayılış gösterir.

Erginler sıcak ve güneşli günlerde konukçu bitkilerin dal ve sürgünleri üzerinde bulunur; yaprak sapları ve genç kabukla beslenirler. Dişiler yumurtalarını konukçu bitkinin kök boğazı çevresindeki toprağa bırakır. Yumurtadan çıkan larvalar köklere ulaşarak kabuk altında ve odunda geniş galeriler açar. Gelişme genellikle bir yılı aşar. Larva zararı köklerin işlevini bozduğu için ağır bulaşmalarda ağaçlar zayıflar ve kuruyabilir. Bu nedenle cinsin bazı üyeleri, özellikle kurak ve sulanmayan bahçelerde, meyve ağaçlarının önemli zararlıları arasında sayılır.

Türkiye, Akdeniz, Anadolu ve Kafkas faunalarının kesiştiği konumu nedeniyle parlak böcekler bakımından oldukça zengin bir ülkedir ve bu ailenin birçok türü ile alt türü ülkemizden kaydedilmiştir.

Buprestidae (parlak böcekler ya da metalik odun böcekleri), dünya genelinde on beş binden fazla türü bulunan büyük bir kın kanatlı ailesidir. Ailenin üyeleri genellikle sert, mermi biçimli ya da yassı bir vücuda, kısa testere dişli antenlere ve çoğu zaman metalik parıltılı renklere sahiptir. Erginler güneşli ve sıcak havalarda oldukça hareketlidir; tehlike sezdiklerinde hızla uçarak ya da kendilerini yere bırakarak kaçarlar.