Camelina sativa

Camelina sativa, Türkçede ketencik olarak bilinen, turpgiller (Brassicaceae) familyasına ait tek yıllık otsu bir yağ bitkisidir. Avrupa ve Batı Asya kökenli olduğu kabul edilir. Arkeolojik bulgular, bu bitkinin Avrupa'da binlerce yıldır yetiştirildiğini gösterir; günümüzde yeniden ilgi gören alternatif yağ bitkileri arasındadır.

Bitki genellikle 30–90 cm boylanır; gövdesi dik, üst kısımda dallanmış ve tüylü ya da çıplak olabilir. Yaprakları mızraksı, kenarları düz ya da hafif dişli, gövdeyi kulakçıklı tabanlarıyla sarar. Çiçekleri küçük ve soluk sarıdır, salkımlar halinde dizilir. Meyveleri armut biçimli, kısa ve şişkin silikulalardır; içlerinde çok sayıda küçük, kızılımsı kahverengi tohum bulunur.

Ketencik kuraklığa ve soğuğa dayanıklı, kısa sürede gelişen ve verimsiz topraklarda bile yetişebilen bir bitkidir. Bu özellikleri onu düşük girdili tarım için uygun hale getirir. İlkbahar ya da yaz başında çiçeklenir. Tarihsel olarak keten tarlalarında yabani ot olarak da bulunmuş, ekinle birlikte yayılmıştır; bu nedenle yabani ve yarı yabani popülasyonlarına tarla kenarlarında rastlanabilir.

Tohumları yüksek oranda yağ içerir; bu yağ omega-3 yağ asitlerince zengindir ve gıda, hayvan yemi, biyoyakıt ve sanayi alanlarında kullanılır. Yağ çıkarıldıktan sonra kalan küspe hayvan yemi olarak değerlendirilir. Çiçekleri arılar için de besin kaynağıdır. Bitki, kısa yetişme süresi nedeniyle ekim nöbetinde ara ürün olarak da değerlendirilmektedir. Turpgiller familyası lahana, turp, hardal ve roka gibi pek çok tanıdık kültür bitkisini de içeren, dünyada üç bini aşkın türe sahip büyük bir bitki familyasıdır; familyanın üyeleri dört taç yapraklı haç biçimli çiçekleri ve silikua ya da silikula adı verilen kendine özgü meyveleriyle kolayca tanınır.