Callirhytis rufescens (Mayr, 1882)

Callirhytis rufescens, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının gal arıları ailesine (Cynipidae) ait bir türdür. Mayr tarafından 1882’de tanımlanmıştır ve tür adı, Latince “kızılımsı” anlamına gelir.

Cynipidae, gal arıları olarak bilinen, çoğu birkaç milimetre boyunda küçük böceklerden oluşan bir ailedir. Erginler genellikle koyu kahverengi ya da kırmızımsı kahverengidir, göğüs kambur görünümlüdür ve karın yandan basık, parlak yapıdadır. Kanat damarlanması sadeleşmiştir. Erginler kısa ömürlüdür ve çoğu zaman beslenmeden yalnızca çiftleşme ve yumurta bırakma ile meşgul olur. Bu arılar insanları sokmaz ve doğrudan bir tehlike oluşturmaz. Geçmişte bazı meşe gallerinden tanen ve mürekkep elde edildiği bilinir.

Dişiler yumurtalarını konukçu bitkinin tomurcuk, yaprak, gövde, kök ya da meyve gibi dokularına bırakır. Larvanın salgıları ve beslenmesi, bitkinin bu bölgede anormal doku büyümesi yapmasına, yani gal (ur) oluşturmasına yol açar. Gal, larvaya hem besin hem de korunak sağlar. Gallerin biçimi, rengi ve yeri çoğu zaman türe özgüdür; bu yüzden türler çoğunlukla erginlerden çok galleri üzerinden tanınır. Gallerin içinde, gal yapıcı arının yanında çok sayıda asalak ve misafir böcek türü de yaşar; bu nedenle galler küçük ama zengin ekosistemler oluşturur.

Callirhytis cinsinin üyeleri meşeler (Quercus) üzerinde gelişir ve pek çok türde, birbirini izleyen eşeyli ve eşeysiz kuşakların farklı bitki organlarında farklı görünümde galler oluşturduğu karmaşık bir yaşam döngüsü görülür. Cinsin bazı türleri gallerini palamutlarda, bazıları ise tomurcuk ve sürgünlerde oluşturur. Bu tür, meşelerin yaygın olduğu Güney Avrupa ve Akdeniz havzasıyla ilişkilidir. Meşe çeşitliliği yüksek olan Anadolu, meşe gal arıları bakımından da zengin bir bölgedir; bu grubun pek çok türü burada yaşar ve yeni türler hâlâ tanımlanmaktadır.