Bovista plumbea

Bovista plumbea, Lycoperdaceae familyasına ait, olgunlukta kurşuni gri rengiyle tanınan küçük bir puf mantarıdır. Tür adı Latincede "kurşun renkli" anlamına gelir. Avrupa'da otlak ve çayırlarda sık görülen puf mantarlarındandır ve Agaricales takımında yer alır.

Meyve gövdesi küremsi ya da hafif basık, genellikle 1,5–3 cm çapında ve sapsızdır; tabanda toprağa tutunan bir miselyum demeti bulunur. Gençken beyaz ve pürüzsüzdür. Olgunlaştığında beyaz dış kabuk büyük parçalar halinde soyulur ve altındaki ince, kâğıt gibi iç kabuk kurşuni gri ya da gri kahverengi bir renk alır. Tepede küçük bir delik açılır ve sporlar buradan çıkar. İç kısmı gençken beyaz ve sıkıdır, olgunlukta zeytin kahverengi bir toz kütlesine dönüşür. Kuruyan gövdeler yerinden ayrılıp rüzgârla yuvarlanabilir.

Saprotrof bir mantar olarak toprakta ayrışan organik madde ile beslenir. Kısa otlu çayırlarda, meralarda, golf sahalarında, park çimenlerinde ve kumullarda yetişir; bazen peri halkası biçiminde dizilmiş gruplar oluşturur. Meyve gövdeleri yaz ve sonbaharda çıkar; kurumuş eski gövdeler uzun süre yerinde kalabilir.

Lycoperdaceae familyası, dünya genelinde yaklaşık birkaç yüz tür içerir ve hem Bovista hem de Lycoperdon cinslerinin üyelerini kapsar. Moleküler çalışmalar, bu kapalı meyve gövdeli mantarların şapkalı ve solungaçlı mantarlardan evrimleştiğini ve Agaricales takımında yer aldığını göstermiştir. Tek bir meyve gövdesi milyonlarca spor üretebilir ve bu sayede tür geniş alanlara yayılabilir.

Avrupa, Kuzey Amerika ve diğer ılıman bölgelerde geniş yayılışa sahiptir. İçi bembeyaz ve sıkıyken yenilebilir sayılır, ancak küçük boyutu nedeniyle mutfakta önemi azdır. Puf mantarı benzeri her örnek, ölümcül zehirli Amanita türlerinin yumurta evresiyle karıştırılmaması için ikiye kesilip içinde şapka ve solungaç taslağı olmadığı kontrol edilmeden tüketilmemelidir.