Bovista pila

Bovista pila, Lycoperdaceae familyasına ait, olgunlukta parlak bakır kahverengi rengiyle tanınan bir puf mantarıdır. Tür adı Latincede "top" anlamına gelir ve yuvarlak meyve gövdesine işaret eder. Kuzey Amerika'da yaygın bilinen bir türdür ve Avrupa'daki Bovista nigrescens ile yakın akrabadır.

Meyve gövdesi küremsi, genellikle 3–9 cm çapında ve sapsızdır; toprağa yalnızca ince bir miselyum demetiyle tutunur. Gençken beyaz ve pürüzsüzdür. Olgunlaştıkça dış kabuk dökülür ve altındaki ince, kâğıt gibi iç kabuk bakır, bronz ya da mor kahverengi tonlarında parlak bir görünüm kazanır. Tepede açılan düzensiz bir delikten sporlar dışarı çıkar. İç kısmı gençken beyaz ve sıkı, olgunlukta kahverengi bir toz kütlesidir. Kuruyan gövdeler yerinden ayrılıp rüzgârla yuvarlanarak sporlarını yayabilir.

Saprotrof bir mantar olarak toprakta organik madde ile beslenir. Açık otlaklarda, meralarda, yol kenarlarında, ahır ve ağıl çevrelerinde ve bazen orman açıklıklarında yetişir. Meyve gövdeleri yaz ve sonbaharda görülür; kurumuş eski gövdeler kışı geçirerek ertesi bahara kadar kalabilir.

Lycoperdaceae familyası, dünya genelinde yaklaşık birkaç yüz tür içerir ve hem Bovista hem de Lycoperdon cinslerinin üyelerini kapsar. Moleküler çalışmalar, bu kapalı meyve gövdeli mantarların şapkalı ve solungaçlı mantarlardan evrimleştiğini ve Agaricales takımında yer aldığını göstermiştir. Tek bir meyve gövdesi milyonlarca spor üretebilir ve bu sayede tür geniş alanlara yayılabilir.

Esas olarak Kuzey Amerika'dan bilinen tür, Avrupa'dan da bildirilmiştir; ancak Bovista nigrescens ile ayrımı mikroskobik özelliklere dayandığı için kayıtlar dikkatle değerlendirilmelidir. Genç ve içi bembeyaz örnekler yenilebilir kabul edilir. Puf mantarı benzeri her örnek, ölümcül zehirli Amanita türlerinin yumurta evresiyle karıştırılmaması için ikiye kesilerek kontrol edilmelidir.