Bovista nigrescens

Bovista nigrescens, Lycoperdaceae familyasına ait, olgunlaştığında koyulaşan rengiyle tanınan bir puf mantarıdır. Tür adı Latincede "kararan" anlamına gelir ve meyve gövdesinin yaşlandıkça siyahımsı kahverengiye dönüşmesine işaret eder. Agaricales takımının üyesi olan bu mantar, Avrupa'da en bilinen Bovista türlerinden biridir.

Meyve gövdesi küremsi, genellikle 3–6 cm çapındadır ve sapı yoktur; tabanda yalnızca ince bir miselyum demeti bulunur. Gençken beyazdır ve dış kabuğu pürüzsüzdür. Olgunlaştıkça dış kabuk parçalar halinde dökülür, altındaki ince ve kâğıt gibi iç kabuk koyu mor kahverengi ile siyahımsı bir renge döner ve tepede düzensiz bir yırtık açılır. İç kısmı önce beyaz ve sıkı, olgunlukta mor kahverengi bir toz kütlesidir. Kuruyan meyve gövdeleri yerinden koparak rüzgârla yuvarlanabilir ve böylece sporlarını geniş bir alana yayar.

Saprotrof bir mantardır ve toprakta ayrışan organik madde ile beslenir. Çoğunlukla otlaklarda, meralarda, çayırlarda ve dağ yamaçlarındaki açık alanlarda, özellikle hayvanların otladığı yerlerde yetişir. Meyve gövdeleri yaz ve sonbaharda görülür; kurumuş eski gövdeler kış boyunca da kalabilir.

Lycoperdaceae familyası, dünya genelinde yaklaşık birkaç yüz tür içerir ve hem Bovista hem de Lycoperdon cinslerinin üyelerini kapsar. Moleküler çalışmalar, bu kapalı meyve gövdeli mantarların şapkalı ve solungaçlı mantarlardan evrimleştiğini ve Agaricales takımında yer aldığını göstermiştir. Tek bir meyve gövdesi milyonlarca spor üretebilir ve bu sayede tür geniş alanlara yayılabilir.

Avrupa'da yaygın olup başka bölgelerden de bildirilmiştir. İçi bembeyaz ve sıkıyken yenilebilir kabul edilir; iç kısmı sararmaya ya da kararmaya başladığında tüketilmemelidir. Genç örnekler, ölümcül zehirli Amanita türlerinin yumurta evresine benzeyebileceğinden mutlaka ikiye kesilerek içinde şapka ve solungaç taslağı olmadığından emin olunmalıdır.