Bovista aestivalis

Bovista aestivalis, Agaricales takımının Lycoperdaceae familyasına ait küçük bir puf mantarıdır. Puf mantarları, olgunlaştıklarında içleri toz halindeki sporlarla dolan ve bastırıldığında tepedeki bir delikten duman gibi spor bulutu çıkaran yuvarlak mantarlardır. Tür adı Latincede "yaz" anlamına gelen kökten türetilmiştir ve sıcak mevsimde görülmesine işaret eder.

Meyve gövdesi küçük, genellikle birkaç santimetre çapında, küremsi ya da armut biçimlidir. Gençken beyaz ve dış yüzeyi ince taneli ya da tozludur; olgunlaştıkça dış kabuk dökülür ve iç kabuk sarımsı kahverengi ile gri kahverengiye döner. Tabanda kısa ve kök benzeri bir yapı bulunabilir. İç kısım önce beyaz ve sıkıdır, olgunlukta zeytin kahverengi, pamuksu bir spor kütlesine dönüşür. Bovista ile Lycoperdon türlerinin ayrılmasında mikroskobik özellikler, özellikle kılcal liflerin yapısı önemlidir.

Saprotrof bir mantardır ve toprakta ayrışan organik madde ile beslenir. Çoğunlukla kumlu, kuru ve açık alanlarda, çayırlarda, otlaklarda, kumullarda ve yol kenarlarında yetişir. Sporlar yağmur damlaları ya da hayvanların dokunuşuyla meyve gövdesinin sıkışması sonucu dışarı püskürtülür ve rüzgârla yayılır.

Lycoperdaceae familyası, dünya genelinde yaklaşık birkaç yüz tür içerir ve hem Bovista hem de Lycoperdon cinslerinin üyelerini kapsar. Moleküler çalışmalar, bu kapalı meyve gövdeli mantarların şapkalı ve solungaçlı mantarlardan evrimleştiğini ve Agaricales takımında yer aldığını göstermiştir. Tek bir meyve gövdesi milyonlarca spor üretebilir ve bu sayede tür geniş alanlara yayılabilir.

Avrupa başta olmak üzere geniş bir yayılışa sahip olduğu bilinir. Puf mantarlarının birçoğu içleri bembeyaz ve sıkıyken yenilebilir sayılır; ancak genç puf mantarları, ölümcül zehirli Amanita türlerinin yumurta evresiyle karıştırılabilir. Bu nedenle mantar ikiye kesilerek içinde şapka ve solungaç taslağı olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.