Boraga officinalis

Borago officinalis, hodangiller (Boraginaceae) ailesine ait, Türkiye'de hodan ya da zıpzıpotu adlarıyla bilinen tek yıllık otsu bir bitkidir. Ailenin adı da bu cinsten gelir; Borago cinsi yalnızca birkaç türden oluşur ve bu tür cinsin en tanınmış üyesidir.

Bitki genellikle 30–60 santimetre boyunda, dik, etli ve içi boş gövdelidir; gövde ve yapraklar sert, batıcı beyaz tüylerle kaplıdır. Yapraklar iri, oval ve buruşuk yüzeylidir; ezildiğinde hafif salatalık kokusu verir. Yıldız biçimli, sarkık çiçekleri parlak mavi, bazen pembe ya da beyaz renklidir; ortada koni biçiminde bir araya gelmiş koyu renkli erkek organlar çiçeği kolayca tanınır kılar.

Hodan ilkbahardan yaz sonuna kadar uzun bir dönem boyunca çiçeklenir. Tarla kenarları, bahçeler, yol kenarları ve boş alanlar gibi açık, güneşli yerlerde yetişir; kendi kendine tohumlanarak kolayca yayılır. Bol nektar üretmesi nedeniyle arılar için çok değerli bir bitkidir ve bu amaçla tarımda da ekilir.

Akdeniz havzası kökenli olduğu kabul edilen bitki, bugün kültür ve kaçak olarak dünyanın birçok ılıman bölgesinde bulunur. Genç yaprakları ve çiçekleri bazı mutfaklarda salata ve yemeklerde kullanılır; tohumlarından elde edilen yağ gama linolenik asit bakımından zengindir. Ancak bitkide karaciğere zararlı pirrolizidin alkaloitleri bulunduğundan uzun süreli ve fazla tüketilmesi önerilmez.