Boletus rhodoxanthus

Boletus rhodoxanthus, günümüzde Rubroboletus rhodoxanthus adıyla bilinen, Boletaceae familyasına ait iri bir borulu mantardır. Rubroboletus cinsi, kırmızı gözenekli ve kırmızı ağ desenli saplı türleri bir araya getirir; şeytan mantarı olarak bilinen Rubroboletus satanas da bu cinstedir.

Şapkası etli ve kubbemsidir; genç örneklerde beyazımsı ya da soluk gri renkte olup kenarlarından başlayarak pembemsi kırmızı tonlar kazanır. Gözenekleri sarı ile kırmızı arasındadır ve olgun örneklerde kırmızı renk baskındır; bastırıldığında maviye döner. Sapı kalın, sarı zemin üzerinde belirgin kırmızı bir ağ deseniyle kaplıdır. Türü yakın akrabalarından ayıran önemli bir özellik, sapın içindeki etin parlak limon sarısı olmasıdır; şapkadaki et ise kesildiğinde maviye döner.

Yaz ve sonbahar başında, sıcak ve kireçli topraklardaki yaprak döken ormanlarda, özellikle meşe ve kayın ağaçlarının altında yetişir. Ağaç kökleriyle ektomikoriza ilişkisi kurar ve genellikle güneşe açık, sıcak orman kenarlarını tercih eder.

Avrupa'nın ılıman ve Akdeniz ikliminin etkili bölgelerinde dağınık olarak bulunur; birçok ülkede nadir kabul edilir ve kırmızı listelerde yer alır. Zehirli kabul edilir; yendiğinde mide bulantısı, kusma ve ishal gibi şiddetli sindirim sistemi rahatsızlıklarına yol açabilir. Kırmızı gözenekli borulu mantarlar kesinlikle tüketilmemelidir.

Bu tür uzun süre geniş anlamlı Boletus cinsi içinde ele alınmıştır. Son yıllarda yapılan DNA çalışmaları, eskiden tek bir cinste toplanan borulu mantarların aslında birbirinden oldukça farklı soy hatlarına ayrıldığını göstermiş ve pek çok yeni cinsin tanımlanmasına yol açmıştır. Bu nedenle aynı mantar, eski ve yeni kaynaklarda farklı bilimsel adlarla anılabilir. Teşhiste şapka rengi, gözeneklerin rengi, sap üzerindeki ağ deseni, etin kesildiğinde gösterdiği renk değişimi, tat ve koku ile birlikte yetiştiği ağaç türü ve toprak yapısı birlikte değerlendirilir.