Boletus queletii

Boletus queletii, günümüzde Suillellus queletii adıyla sınıflandırılan, Boletaceae familyasına ait orta ve iri boy bir borulu mantardır. Tür adı, 19. yüzyılın önemli Fransız mikologlarından Lucien Quélet'ye ithaf edilmiştir.

Şapkası turuncu kahverengi, tuğla kırmızısı ya da kızılımsı tonlarda, pürüzsüz ve hafif kadifemsidir. Gözenekleri genç örneklerde sarımsı turuncu, daha sonra turuncu kırmızı renktedir ve bastırıldığında maviye döner. Sapı sarımsı zemin üzerinde kırmızı noktacıklar taşır, ancak belirgin bir ağ deseni yoktur. Türün en kolay tanınan özelliği, sapın taban kısmındaki etin kesildiğinde pancar kırmızısı bir renk göstermesidir; geri kalan et sarıdır ve kesilince hızla maviye döner.

Yaz ve sonbaharda, yaprak döken ormanlarda, özellikle meşe ve ıhlamur ağaçlarının altında, çoğunlukla kireçli topraklarda yetişir. Ağaç kökleriyle ektomikoriza ilişkisi kurar. Park ve ağaçlık alanlarda da görülebilir.

Avrupa'nın ılıman ve sıcak bölgelerinde yayılış gösterir. İyice pişirildiğinde yenebilir kabul edilse de çiğ ya da az pişmiş olarak yendiğinde mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabilir. Kırmızı gözenekli borulu mantarlar arasında Rubroboletus satanas gibi zehirli türler bulunduğundan, bu grubun üyeleri kesin teşhis yapılmadan asla tüketilmemelidir.

Bu tür uzun süre geniş anlamlı Boletus cinsi içinde ele alınmıştır. Son yıllarda yapılan DNA çalışmaları, eskiden tek bir cinste toplanan borulu mantarların aslında birbirinden oldukça farklı soy hatlarına ayrıldığını göstermiş ve pek çok yeni cinsin tanımlanmasına yol açmıştır. Bu nedenle aynı mantar, eski ve yeni kaynaklarda farklı bilimsel adlarla anılabilir. Teşhiste şapka rengi, gözeneklerin rengi, sap üzerindeki ağ deseni, etin kesildiğinde gösterdiği renk değişimi, tat ve koku ile birlikte yetiştiği ağaç türü ve toprak yapısı birlikte değerlendirilir.

Borulu mantarların meyve gövdeleri, toprak altında ağaç kökleriyle iç içe geçmiş geniş bir miselyum ağının yalnızca görünen kısmıdır. Bu ağ, ormandaki ağaçların besin ve su alımını artırır, onları kuraklık ve bazı hastalıklara karşı daha dirençli kılar. Meyve gövdeleri ise salyangozlar, böcek larvaları ve çeşitli memeliler için besin kaynağıdır. Sporlar rüzgârla ve hayvanlar aracılığıyla yayılır. Bu yüzden ormanların korunması ve ölü örtünün korunması bu mantarların sürekliliği için büyük önem taşır.