Boletus pulverulentus

Boletus pulverulentus, günümüzde Cyanoboletus pulverulentus adıyla bilinen, Boletaceae familyasından orta boy bir borulu mantardır. Avrupa'da mürekkep lekeli borulu mantar olarak da tanınır; bu ad, dokunulduğu ya da kesildiği anda neredeyse siyaha varan koyu maviye dönmesinden gelir.

Şapkası kahverengi, sarımsı kahverengi ya da kızılımsı kahverengi tonlarda, kuru ve hafif kadifemsi bir yüzeye sahiptir; çapı genellikle orta boyda kalır. Gözenekleri parlak sarıdır. Sapı sarı zemin üzerinde aşağıya doğru kırmızımsı kahverengi tonlar taşır. Türün en ayırt edici özelliği, mantarın her bölümünün en hafif temasla bile hızla mavi-siyah renge dönmesidir; bu tepki familyadaki birçok türden çok daha güçlüdür.

Yaz ve sonbahar aylarında yaprak döken ormanlarda, çoğunlukla meşe ve kayın gibi ağaçların altında, bazen de iğne yapraklılarla karışık ormanlarda yetişir. Ağaç kökleriyle ektomikoriza ilişkisi kurar. Yol kenarları ve orman açıklıkları gibi biraz açık alanlarda da görülebilir.

Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde, Avrupa ve Kuzey Amerika'da yayılış gösterir. Pişirildiğinde yenebilir kabul edilir; ancak lezzeti sıradan, dokusu yumuşaktır ve koyu renk değişimi pek çok kişiye itici gelir. Borulu mantarlar arasında zehirli türler bulunduğundan, uzman teşhisi olmadan toplanıp tüketilmemelidir.

Bu tür uzun süre geniş anlamlı Boletus cinsi içinde ele alınmıştır. Son yıllarda yapılan DNA çalışmaları, eskiden tek bir cinste toplanan borulu mantarların aslında birbirinden oldukça farklı soy hatlarına ayrıldığını göstermiş ve pek çok yeni cinsin tanımlanmasına yol açmıştır. Bu nedenle aynı mantar, eski ve yeni kaynaklarda farklı bilimsel adlarla anılabilir. Teşhiste şapka rengi, gözeneklerin rengi, sap üzerindeki ağ deseni, etin kesildiğinde gösterdiği renk değişimi, tat ve koku ile birlikte yetiştiği ağaç türü ve toprak yapısı birlikte değerlendirilir.