Boletus porosporus

Boletus porosporus, günümüzde Xerocomellus porosporus adıyla sınıflandırılan, Boletaceae familyasından küçük ve orta boy bir borulu mantardır. Tür adı, mikroskop altında ucu kesik görünen sporlarına gönderme yapar; bu özellik onu benzer akrabalarından ayırmada önemli bir ipucudur.

Şapkası genellikle zeytin kahverengisi ile koyu kahverengi arasında, kadifemsi yüzeylidir ve yaşlandıkça çatlayarak altındaki açık renkli dokuyu gösterebilir. Gözenekleri sarı ile zeytin sarısı arasındadır ve bastırıldığında maviye döner. Sapı ince, sarımsı tonlarda olup alt kısımlarına doğru kırmızımsı bir renk alabilir. Etli kısmı açık sarımsıdır ve kesildiğinde hafifçe maviye dönebilir. Bu küçük Xerocomellus türleri dış görünüşleri birbirine çok benzediğinden kesin teşhis çoğu zaman mikroskobik incelemeyi gerektirir.

Yaz ve sonbahar aylarında, yaprak döken ağaçların bulunduğu ormanlarda, park ve bahçelerde görülür. Familyanın diğer üyeleri gibi ağaç kökleriyle ektomikoriza ilişkisi kurar ve ormanın besin döngüsünde rol oynar. Meyve gövdeleri sıklıkla küf mantarları ve böcek larvaları tarafından istila edilir.

Avrupa'da yaygın olarak bilinen bir türdür. Xerocomellus cinsinin üyeleri genellikle yenebilir kabul edilir; ancak etleri yumuşak ve çabuk bozulduğundan mutfak değeri düşüktür. Borulu mantarlar arasında zehirli türler de bulunduğundan, uzman teşhisi yapılmadan hiçbir yabani mantar tüketilmemelidir.

Bu tür uzun süre geniş anlamlı Boletus cinsi içinde ele alınmıştır. Son yıllarda yapılan DNA çalışmaları, eskiden tek bir cinste toplanan borulu mantarların aslında birbirinden oldukça farklı soy hatlarına ayrıldığını göstermiş ve pek çok yeni cinsin tanımlanmasına yol açmıştır. Bu nedenle aynı mantar, eski ve yeni kaynaklarda farklı bilimsel adlarla anılabilir. Teşhiste şapka rengi, gözeneklerin rengi, sap üzerindeki ağ deseni, etin kesildiğinde gösterdiği renk değişimi, tat ve koku ile birlikte yetiştiği ağaç türü ve toprak yapısı birlikte değerlendirilir.