Boletus moravicus

Boletus moravicus, bugün daha çok Aureoboletus moravicus adıyla bilinen, Boletaceae familyasına ait şapkalı ve borulu bir mantar türüdür. Boletales takımındaki akrabaları gibi şapkasının altında solungaç yerine sünger görünümlü, gözenekli bir boru tabakası taşır. Sporlar bu boruların iç yüzeyinde oluşur ve olgunlaşınca gözeneklerden dışarı dökülür.

Şapkası orta büyüklükte, sarımsı turuncudan pas kahverengisine kadar değişen renkte ve kadifemsi ya da ince lifli bir yüzeye sahiptir; yaşlandıkça yüzey küçük pullar halinde çatlayabilir. Gözenekler sarı renklidir ve birçok akrabasının aksine dokunulduğunda belirgin biçimde maviye dönmez. Sapı şapkaya benzer tonlarda, genellikle ince ve uzundur; üst kısmında ince bir ağ deseni görülebilir. Etli kısmı açık renkli olup kesildiğinde rengini pek değiştirmez.

Bu tür, sıcak ve kuru yaz aylarında yaprak döken ormanlarda, özellikle meşe ağaçlarının altında yetişir. Boletaceae familyasının çoğu üyesi gibi ağaç kökleriyle ektomikoriza denen ortak yaşam ilişkisi kurar: mantar ağaca su ve mineral sağlarken ağaçtan şeker alır. Bu nedenle yaşlı ve doğal meşe ormanlarının sağlığıyla doğrudan bağlantılıdır.

Avrupa'nın daha ılıman bölgelerinde dağınık ve seyrek olarak bulunur; birçok ülkede nadir kabul edilerek ulusal kırmızı listelere alınmıştır. Doğal meşeliklerin azalması bu tür için başlıca tehdit olarak görülür. Nadir olması nedeniyle toplanmaması ve yaşam alanının korunması önerilir. Benzer görünümlü sarı gözenekli borulu mantarlarla karışabileceğinden tanımlamanın uzman gözüyle yapılması gerekir.

Bu tür uzun süre geniş anlamlı Boletus cinsi içinde ele alınmıştır. Son yıllarda yapılan DNA çalışmaları, eskiden tek bir cinste toplanan borulu mantarların aslında birbirinden oldukça farklı soy hatlarına ayrıldığını göstermiş ve pek çok yeni cinsin tanımlanmasına yol açmıştır. Bu nedenle aynı mantar, eski ve yeni kaynaklarda farklı bilimsel adlarla anılabilir. Teşhiste şapka rengi, gözeneklerin rengi, sap üzerindeki ağ deseni, etin kesildiğinde gösterdiği renk değişimi, tat ve koku ile birlikte yetiştiği ağaç türü ve toprak yapısı birlikte değerlendirilir.