Boletus impolitus

Boletus impolitus, bugün Hemileccinum impolitum adıyla bilinen, Boletaceae ailesine ait iri yapılı bir boletus mantarıdır. Şapkasının alt yüzünde lamel yerine gözenekli bir tüp tabakası taşır. Tür adı “cilasız, mat” anlamına gelir ve şapka yüzeyinin donuk görünümüne işaret eder.

Şapka 5–20 santimetre çapında, kalın etli ve yarım küreden yayvana dönen yapıdadır. Rengi açık kahverengi, kil rengi ya da soluk okradır; yüzeyi kuru, ince keçemsi ve mattır. Gözenekler küçük, sarı ya da sarımsı yeşildir ve bastırıldığında renk değiştirmez. Sap kalın, soluk sarımsı ve ince pul ya da nokta benzeri yapılarla kaplıdır; ağsı desen taşımaz. Eti açık sarımsıdır, kesildiğinde renk değiştirmez; sap tabanında hafif iyot ya da fenol benzeri bir koku belirgin olabilir.

Tür, yaprak döken ağaçlarla, özellikle meşe ile ektomikorizal ortaklık kurar. Yaz ve sonbaharda, sıcak ve kireçli topraklardaki meşe ormanlarında, ormanlık parklarda ve yol kenarlarında yetişir.

Avrupa'nın özellikle orta ve güney bölgelerinde, Akdeniz havzasında ve Kuzey Afrika'da yayılış gösterir.

Pişirildiğinde yenebilir olarak bilinir; ancak kokusu nedeniyle herkes tarafından beğenilmez. Benzer görünümlü yakın akrabası Hemileccinum depilatum, şapkasındaki çukurcuklu yüzeyle ayrılır. Yenebilir boletuslarla zehirli ya da acı türlerin karıştırılmaması için kesin tanı şarttır; tanınmayan mantarlar yenmemelidir.

Boletaceae ailesi, son yıllarda yapılan DNA çalışmaları sonucunda büyük ölçüde yeniden düzenlenmiştir. Eskiden geniş anlamda Boletus cinsi altında toplanan pek çok tür, bugün Butyriboletus, Caloboletus, Hemileccinum, Neoboletus, Rubroboletus, Suillellus ve Xerocomellus gibi ayrı cinslere aktarılmıştır. Bu nedenle aynı mantar, farklı kaynaklarda farklı bilimsel adlarla karşımıza çıkabilir. Ailenin üyeleri ormanların sağlığı için vazgeçilmez mikorizal ortaklardır.