Boletus calopus

Boletus calopus, bugün Caloboletus calopus adıyla bilinen, Boletaceae ailesine ait, renkli sapıyla dikkat çeken bir boletus mantarıdır. Şapkasının alt yüzünde lamel yerine gözenekli bir tüp tabakası taşır.

Şapka 5–15 santimetre çapında, kalın etli, yarım küre biçiminden yayvana dönen yapıdadır; rengi soluk gri, zeytin grisi ya da açık kahverengidir ve yüzeyi kuru, kadifemsidir. Gözenekler küçük ve limon sarısıdır, bastırıldığında maviye döner. Tür adındaki “güzel ayaklı” anlamı, sapın dikkat çekici görünümünden gelir: sap üst kısımda sarı, aşağıya doğru parlak kırmızı renklidir ve üzeri belirgin, açık renkli bir ağsı desenle kaplıdır. Eti beyazımsı ya da soluk sarıdır ve kesildiğinde hızla maviye döner.

Tür, iğne yapraklı ve yaprak döken ağaçlarla, özellikle ladin, köknar, kayın ve meşe ile ektomikorizal ortaklık kurar. Genellikle asidik topraklarda, dağlık ve tepelik bölgelerdeki ormanlarda yaz ve sonbaharda yetişir.

Avrupa'da, Asya'nın ılıman bölgelerinde ve Kuzey Afrika'da yayılış gösterdiği bilinir.

Etinin çok acı olması nedeniyle yenmez; pişirildiğinde de bu acılık kaybolmaz ve tek bir örnek bile bütün yemeği tüketilemez hale getirebilir. Bazı kaynaklar mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceğini belirtir. Yenebilir boletuslarla karışabileceğinden mantar toplayıcılarının sapındaki kırmızı rengi ve ağsı deseni, maviye dönen eti ve acı tadı dikkate alması gerekir. Tanınmayan hiçbir mantar yenmemelidir.

Boletaceae ailesi, son yıllarda yapılan DNA çalışmaları sonucunda büyük ölçüde yeniden düzenlenmiştir. Eskiden geniş anlamda Boletus cinsi altında toplanan pek çok tür, bugün Butyriboletus, Caloboletus, Hemileccinum, Neoboletus, Rubroboletus, Suillellus ve Xerocomellus gibi ayrı cinslere aktarılmıştır. Bu nedenle aynı mantar, farklı kaynaklarda farklı bilimsel adlarla karşımıza çıkabilir. Ailenin üyeleri ormanların sağlığı için vazgeçilmez mikorizal ortaklardır.