Bjerkandera adusta

Bjerkandera adusta, Polyporales takımının Phanerochaetaceae familyasına ait, ağaçlar üzerinde gelişen yaygın bir raf mantarıdır. Bu tür mantarlar şapkalarının alt yüzeyinde lameller yerine küçük gözenekler taşır ve meyve gövdeleri sapsız, raf ya da konsol biçimindedir. İngilizcede is rengi gözenekli mantar anlamına gelen bir adla bilinir.

Meyve gövdeleri ince, deri gibi ve esnektir; genellikle üst üste binen küçük raflar hâlinde ya da odun yüzeyine kısmen yayılmış olarak gelişir. Üst yüzey kadifemsi, krem, açık kahverengi veya grimsi renklidir ve kenarı çoğu zaman beyazdır. En belirgin özelliği, çok küçük gözenekli alt yüzeyinin kül grisinden koyu griye ya da siyahımsıya değişen rengidir. Kesitte, beyaz etin altında gözenek tabakasını ayıran ince koyu bir çizgi görülür.

Saprotrofik bir türdür ve ölü ya da zayıflamış yapraklı ağaçların odununda, özellikle kayın gibi türlerde beyaz çürüklüğe neden olur. Kütükler, devrilmiş gövdeler ve kesilmiş odun yığınları üzerinde yıl boyunca görülebilir. Odundaki lignini ayrıştırabilmesi nedeniyle boyar maddelerin ve kirleticilerin biyolojik yollarla parçalanması üzerine yapılan araştırmalarda da incelenmiştir.

Dünyanın ılıman bölgelerinde çok geniş yayılış gösteren ve en yaygın raf mantarlarından biridir. Sert ve lifli dokusu nedeniyle yenilebilir değildir. Yakın akrabası Bjerkandera fumosa daha kalın ve daha açık renkli gözenekleriyle ondan ayrılır.

Raf mantarları, odunu ayrıştırabilen az sayıdaki canlı grubundan biridir ve orman ekosisteminde vazgeçilmez bir rol oynar. Bu türün meyve gövdeleri böcekler ve diğer küçük omurgasızlar için de barınak ve besin kaynağı oluşturur. Kesilmiş odun yığınlarında hızla gelişmesi, onu kentsel parklarda da sık rastlanan bir mantar hâline getirir.