Auricularia polytricha

Auricularia polytricha, Basidiomycota şubesinin Auriculariales takımına bağlı, jelatinimsi yapılı bir odun mantarıdır. Kulağa benzeyen şekli nedeniyle kulak mantarları grubunda yer alır ve Uzak Doğu mutfağında yaygın olarak kullanılan “ağaç kulağı” mantarlarından biridir. Bazı güncel çalışmalarda bu adla anılan mantarlar Auricularia nigricans olarak ele alınmaktadır.

Meyve gövdesi kulak ya da kadeh biçiminde, ince ve elastik yapıdadır; genişliği birkaç santimetreden 15 santimetreye kadar çıkabilir. Üst yüzeyi sık, gri ya da kahverengimsi tüylerle kaplıdır; tür adı da bu tüylülüğe işaret eder. Alt yüzeyi pürüzsüz ve daha koyu, mor kahverengi tonlardadır. Kuruyunca sertleşip büzülür, ıslandığında yeniden eski yumuşak haline döner.

Tür, ölü ya da zayıflamış yaprak döken ağaçların gövde ve dallarında saprofit olarak yaşar ve odunun ayrışmasına katkıda bulunur. Başta tropikal ve subtropikal bölgeler olmak üzere sıcak iklimlerde yaygındır. Asya'da, özellikle Çin'de, büyük ölçekte yetiştirilir.

Yenebilen bir mantardır; çorbalarda ve sotelerde, gevrek dokusu için tercih edilir. Kuru olarak ticareti yapılır ve kullanılmadan önce suda bekletilerek yumuşatılır. Çiğ tüketilmemesi ve iyice pişirilmesi önerilir. Halk tıbbında da çeşitli kullanımları bulunmaktadır.

Mantarların görünen kısmı olan meyve gövdesi, aslında toprak ya da odun içinde yayılan ince ipliklerden (hif) oluşan geniş bir miselyumun üreme organıdır. Bazidyumlu mantarlar sporlarını bazidyum adı verilen özel hücrelerde üretir; sporlar rüzgârla yayılarak uygun ortama ulaştığında yeni miselyumlar oluşturur. Bu mantarlar, organik maddeyi ayrıştırarak karbon ve besin döngüsünde vazgeçilmez bir görev üstlenir. Meyve gövdelerinin ortaya çıkışı büyük ölçüde nem ve sıcaklığa bağlıdır; bu yüzden aynı yerde bazı yıllar bol, bazı yıllar ise hiç görülmeyebilirler. Güvenilir bir tanım için şapka, lamel ya da gözenek yapısı, renk değişimleri ve spor özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.