Atriplex hortensis

Atriplex hortensis, horozibiğigiller (Amaranthaceae) ailesinden, bağ ıspanağı olarak bilinen tek yıllık bir bitkidir. Dik ve kuvvetli gövdesiyle 1,5–2 metreye kadar boylanabilir. Yaprakları üçgenimsi ya da mızrak biçimli, yumuşak dokuludur; yeşil, sarımsı ya da koyu kırmızı-mor renkli kültür formları bulunur.

Atriplex cinsi, karapazı ya da tuzotu adlarıyla anılan, horozibiğigiller (Amaranthaceae) ailesinden geniş bir cinstir; dünya genelinde yüzlerce tür içerir. Üyeleri tek yıllık otlardan çalılara kadar değişir. Birçok türün yaprakları, tuzu biriktiren kesecikli tüyler nedeniyle gümüşi ya da unumsu görünür. Çiçekleri tek eşeylidir; dişi çiçekler genellikle iki büyük, yaprak benzeri braktecik tarafından sarılır ve bu braktecikler meyve olgunlaşırken büyüyerek tohumu korur. Braktelerin biçimi türlerin ayırt edilmesinde önemli bir karakterdir.

Bağ ıspanağı muhtemelen Orta Asya kökenlidir ve çok eski çağlardan beri Avrupa ve Asya'da yaprak sebzesi olarak yetiştirilmektedir. Bugün birçok bölgede kültürden kaçarak tarla kenarlarında, bahçelerde ve yerleşim çevrelerinde yabanileşmiş olarak bulunur. Yaz aylarında çiçeklenir.

Genç yaprakları ıspanak gibi pişirilerek ya da çiğ olarak salatalarda tüketilir. Kırmızı yapraklı formları süs bitkisi olarak da yetiştirilir. Birçok yapraklı sebze gibi oksalat ve nitrat içerdiği için çok büyük miktarlarda tüketilmemesi önerilir.

Horozibiğigiller (Amaranthaceae) ailesi, günümüzde eski kazayağıgiller (Chenopodiaceae) ailesini de içine alacak biçimde geniş tanımlanır ve dünya genelinde iki bini aşkın tür içerir. Aile; ıspanak, pancar, kinoa ve horozibiği gibi ekonomik açıdan önemli bitkileri kapsar ve tuzlu, kurak ortamlara uyum sağlamış çok sayıda tür barındırır.