Ateuchetus armeniacus (Ménétriés, 1832)

Ateuchetus armeniacus, Scarabaeidae familyasının Scarabaeinae alt familyasına, Scarabaeini oymağına bağlı Ateuchetus cinsinin bir türüdür. Bu cins, Eski Mısır'da kutsal sayılan bok böceği Scarabaeus sacer ile yakın akrabadır ve uzun süre Scarabaeus cinsinin bir alt cinsi olarak değerlendirilmiştir. Bu böcekler, dışkıdan top yapıp yuvarlamalarıyla tanınan top yuvarlayan bokböcekleri arasında yer alır.

Bu cinsin üyeleri iri, siyah, parlak ya da mat görünüşlü, yassıca ve geniş gövdeli böceklerdir. Başın ön kenarı kürek benzeri, dişli bir kalkan oluşturur; ön bacaklar kazmaya uygun güçlü dişlerle donatılmıştır. Arka bacaklar uzun ve hafifçe kıvrıktır; bu yapı, dışkıdan yuvarlanan topların itilmesine yardımcı olur. Türler arasındaki farklar çoğunlukla göğüs ve kınkanatlardaki noktalanma, yüzey dokusu ve boyut gibi ayrıntılara dayanır.

Erginler otlakçı memelilerin, özellikle koyun, keçi, sığır ve atların dışkısıyla beslenir. Dışkıdan bir parça kopararak top biçimine getirir ve geri geri yürüyerek uygun bir yere yuvarlarlar. Bu top toprağa gömülür ve ya erginin besini olarak tüketilir ya da dişi tarafından içine yumurta bırakılan bir kuluçka topu olarak hazırlanır. Larva bu topun içinde beslenerek gelişir ve pupa evresini de orada geçirir.

Tür adı armeniacus, Ermenistan ve çevresine gönderme yapar; tür Kafkasya, Anadolu ve Orta Doğu'nun kurak ve yarı kurak açık alanlarıyla ilişkilidir. Top yuvarlayan bokböcekleri dışkıyı toprağa gömerek besin maddelerinin toprağa geri dönmesine, toprağın havalanmasına ve meralarda parazit ve sinek yükünün azalmasına katkıda bulunur. Bu nedenle mera ekosistemlerinin önemli üyeleridir. Geleneksel hayvancılığın azalması ve hayvanlarda kullanılan bazı parazit ilaçlarının dışkıda kalması, Akdeniz bölgesindeki bokböceği topluluklarını olumsuz etkileyen etkenler arasında sayılır. İnsanlar için zararsızdırlar.