Aquila nipalensis

Aquila nipalensis, bozkır kartalı, Accipitriformes takımının Accipitridae familyasına bağlı büyük bir kartal türüdür. Avrasya bozkırlarının simge yırtıcılarından biridir ve uzun mesafeli göçleriyle tanınır.

İri ve güçlü yapılı bir kartaldır; kanat açıklığı yaklaşık iki metreye ulaşabilir. Erginler genellikle tek düze koyu kahverengidir; ensede bazen daha açık, sarımsı bir leke görülür. En belirgin özelliklerinden biri, gaga köşesindeki sarı derinin (ağız yarığının) gözün arkasına kadar uzanmasıdır. Uçuşta kanatları uzun ve geniştir, kanat uçlarındaki tüyler parmak gibi açılır. Gençler daha açık kahverengidir ve kanat altlarında belirgin, geniş beyaz bir şerit taşır; bu şerit uçuşta tanımada önemli bir ipucudur.

Açık bozkırlar, yarı çöller ve dağlık otlaklar başlıca yaşam alanlarıdır. Besininin büyük kısmını yer sincapları ve diğer küçük memeliler oluşturur; kuşlar, sürüngenler ve leşler de tüketir. Ağaçsız ortamlarda yaşadığından yuvasını çoğunlukla yerde, tümseklerin, kayalıkların ya da çalıların üzerine kurar. Göç sırasında büyük gruplar halinde, ısı akımlarından yararlanarak süzülür.

Doğu Avrupa'nın güneydoğusundan Orta Asya ve Moğolistan bozkırlarına kadar ürer; kışı Afrika'nın doğusu ve güneyi, Orta Doğu ve Güney Asya'da geçirir. Türkiye'de göç döneminde, özellikle Doğu Anadolu ve Hatay üzerinden geçen bir göçmen olarak bilinir. Bozkırların tarıma açılması, elektrik hatlarında çarpma ve elektrik çarpması, zehirlenmeler ve av hayvanlarının azalması nedeniyle hızla azalmış olup küresel ölçekte tehlike altındaki türler arasında yer alır.

Accipitridae familyası kartalları, atmacaları, şahinleri, çaylakları ve akbabaları içeren, dünya genelinde iki yüzden fazla tür barındıran büyük bir yırtıcı kuş familyasıdır. Bu familyanın üyeleri keskin görüşleri, kıvrık gagaları ve güçlü pençeleriyle tanınır. Besin zincirinin üst basamaklarında yer aldıklarından, sağlıklı ekosistemlerin önemli göstergeleri arasında sayılırlar. Türkiye'de tüm yırtıcı kuşlar yasal koruma altındadır.