Antrodia xantha

Antrodia xantha, Basidiomycota şubesine ve Agaricomycetes sınıfına bağlı, odun üzerinde gelişen bir mantar türüdür. Güncel sınıflandırmada Amyloporia xantha adıyla anılır. Taze iken parlak sarı ya da limon sarısı renkli, ağaç yüzeyine yayılan ince meyve gövdeleriyle kolayca dikkat çeker; kuruduğunda renk solar ve doku tebeşirimsi bir hâl alır. Çoğunlukla çam ve diğer iğne yapraklı ağaçların ölü odunu, kütükleri ve işlenmiş kereste üzerinde gelişir. Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yaygındır.

Bu mantarlar Polyporales takımına bağlı, gözenekli (poroid) mantarlardır: sporlar şapka altındaki lamellerde değil, küçük deliklerle açılan tüplerin içinde oluşur. Meyve gövdeleri genellikle ağaç yüzeyine yayılan, kabuk benzeri (rezüpinat) ya da kenarı hafifçe kalkık tabakalar biçimindedir; dokuları beyazımsı ya da açık renkli, yapıları mantarsı veya sertçedir. Tür ayrımı çoğu zaman gözenek boyutu, renk, konukçu ağaç ve mikroskobik özellikler incelenerek yapılır.

Bu grubun üyeleri kahverengi çürüklük etkenleridir: odundaki selülozu ve hemiselülozu parçalar, ligninin büyük kısmını geride bırakır. Sonuçta odun kahverengileşir, küp şeklinde çatlar ve ufalanır. Böylece ölü ağaçların ayrışmasında, ormanda besin maddelerinin döngüsünde ve birçok böcek ile başka canlı için yaşam alanı oluşmasında önemli rol oynarlar.

Eskiden geniş anlamda Antrodia cinsi içinde toplanan bu türler, moleküler çalışmalar sonucunda Brunneoporus, Neoantrodia, Fibroporia ve Amyloporia gibi ayrı cinslere dağıtılmıştır; bu nedenle kaynaklarda farklı adlarla geçebilirler. Sert ve odunsu yapıları nedeniyle yenmeye uygun değildir.

Kahverengi çürüklük mantarlarının ölü odunda bıraktığı lignince zengin kalıntılar, orman toprağında uzun süre kalarak humus oluşumuna ve toprağın su tutma kapasitesine katkıda bulunur. Bu mantarlar özellikle ölü odunun bol olduğu, doğal yapısını koruyan ormanlarda zengin topluluklar oluşturur; ölü ağaçların ormandan tamamen uzaklaştırılması yaşam alanlarını daraltabilir.