Amanita virosa

Amanita virosa, Amanitaceae familyasına ait, tamamen beyaz renkli ve ölümcül zehirli bir mantar türüdür. İngilizce konuşulan ülkelerde "yok edici melek" anlamına gelen bir adla bilinir ve dünyadaki en tehlikeli mantarlardan biri olarak kabul edilir.

Şapka 5–10 cm çapında, gençken belirgin biçimde konik ya da çan biçimlidir ve çoğu zaman hafif asimetrik görünür; yaşlandıkça açılır ancak ortası tümsekli kalır. Rengi saf beyazdır, yüzeyi pürüzsüz ve nemliyken biraz yapışkandır. Lameller beyaz, sık ve serbesttir. Sap beyaz, uzun ve belirgin biçimde pullu ya da lifli tüylüdür; üst kısmında kolayca yırtılan, çoğu zaman düzensiz bir halka bulunur. Sap dibinde beyaz, zarsı ve kese biçimli bir volva yer alır.

Tür asitli topraklarda, iğne yapraklı ve karışık ormanlarda, özellikle ladin, çam ve huş altında yetişir. Meyve cisimleri yaz sonundan sonbahara kadar görülür. Avrupa'nın serin ve kuzey bölgelerinde ve Asya'nın ılıman kuşağında yayılış gösterir; ağaçlarla ektomikorizal ilişki kurar.

Amanita cinsinin üyeleri, gençken mantarın tamamını saran evrensel örtünün (velum) ve şapkanın alt yüzünü örten kısmi örtünün kalıntılarıyla tanınır. Bu kalıntılar şapka üzerinde pul veya siğil, sap dibinde kese biçimli ya da halkalar hâlinde volva, sapta ise halka olarak görülür. Lameller genellikle serbesttir ve spor izi beyazdır. Cins dünya genelinde yüzlerce tür içerir ve bunların büyük çoğunluğu ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurarak orman ekosistemlerinde besin döngüsüne önemli katkı sağlar.

Amanita phalloides gibi amatoksin içerir. Zehirlenme belirtileri yemekten 6–24 saat sonra şiddetli kusma ve ishalle başlar; geçici bir iyileşme döneminin ardından ağır karaciğer ve böbrek hasarı gelişir ve tedavi edilmezse ölümle sonuçlanabilir. Beyaz rengi nedeniyle çayır mantarları (Agaricus) ve bazı beyaz yenen mantarlarla karıştırılması ölümcül zehirlenmelere yol açar.