Amanita vaginata var. vaginata

Amanita vaginata var. vaginata, gri grizet olarak bilinen türün tip varyetesidir. Amanitaceae familyasına ait bu mantar, halkasız Amanita türlerinin en tanınmış temsilcilerinden biridir.

Şapka 4–10 cm çapında, önce yumurta ya da çan biçiminde, sonra yayvan ve ortası hafif tümsekli olur. Rengi kül grisinden kurşuni griye kadar değişir; kenarı belirgin ve uzun çizgilidir. Yüzey genellikle pürüzsüzdür, ancak zaman zaman beyaz volva parçaları taşıyabilir. Lameller beyaz, sık ve serbesttir. Sap ince, uzun, beyaz ile grimsi beyaz arasında ve kırılgandır; halka taşımaz. Sap dibinde beyaz, gevşek, kese biçimli ve uzun bir volva bulunur.

Yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarda, özellikle huş, kayın, meşe ve ladin altında yetişir; orman kenarlarında ve açıklıklarda da görülür. Meyve cisimleri yazdan sonbahara kadar ortaya çıkar. Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde geniş yayılışa sahiptir ve ağaçlarla ektomikorizal ilişki kurar.

Amanita cinsinin üyeleri, gençken mantarın tamamını saran evrensel örtünün (velum) ve şapkanın alt yüzünü örten kısmi örtünün kalıntılarıyla tanınır. Bu kalıntılar şapka üzerinde pul veya siğil, sap dibinde kese biçimli ya da halkalar hâlinde volva, sapta ise halka olarak görülür. Lameller genellikle serbesttir ve spor izi beyazdır. Cins dünya genelinde yüzlerce tür içerir ve bunların büyük çoğunluğu ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurarak orman ekosistemlerinde besin döngüsüne önemli katkı sağlar.

Çiğken zehirli olabilen bu mantarın iyice pişirildiğinde yenebildiği bildirilir; ancak gri rengi ve volvası nedeniyle ölümcül zehirli Amanita phalloides ile, özellikle soluk renkli bireylerde karışma tehlikesi vardır. Bu yüzden toplanması önerilmez.