Amanita porphyria

Amanita porphyria, Amanitaceae familyasına ait, özellikle iğne yapraklı ormanlarda yetişen orta boylu bir mantar türüdür. Şapkasındaki gri-kahverengi ile morumsu tonlar türe adını vermiştir.

Şapka genellikle 4–10 cm çapında, önce dışbükey sonra yayvan biçimlidir. Yüzeyi gri-kahverengi, çoğu zaman morumsu bir parlaklık taşır ve üzerinde dağınık, gri renkli zar parçaları bulunabilir; kenarı çizgisizdir. Lameller beyaz, sık ve serbesttir. Sap beyazımsı, üst kısmında gri tonlu, sarkık bir halka taşır; sapın alt kısmı gri lifli desenlidir. Sap dibinde belirgin bir soğan ve onun üst kenarında dar, yaka benzeri bir volva yer alır. Mantarın taze çiğ patatesi andıran bir kokusu vardır.

Tür asitli topraklarda, özellikle ladin ve çam altında yetişir; zaman zaman huş ağaçlarının yakınında da görülür. Meyve cisimleri yaz sonundan sonbaharın sonlarına kadar ortaya çıkar. Ağaçlarla ektomikorizal ilişki kurar ve kuzey yarımkürenin ılıman ve serin ormanlarında yayılış gösterir.

Amanita cinsinin üyeleri, gençken mantarın tamamını saran evrensel örtünün (velum) ve şapkanın alt yüzünü örten kısmi örtünün kalıntılarıyla tanınır. Bu kalıntılar şapka üzerinde pul veya siğil, sap dibinde kese biçimli ya da halkalar hâlinde volva, sapta ise halka olarak görülür. Lameller genellikle serbesttir ve spor izi beyazdır. Cins dünya genelinde yüzlerce tür içerir ve bunların büyük çoğunluğu ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurarak orman ekosistemlerinde besin döngüsüne önemli katkı sağlar.

Yenmez kabul edilir; bazı indol türevi maddeler içerdiği bildirilmiştir. Ölümcül zehirli Amanita phalloides ve Amanita citrina ile benzerlik gösterdiğinden toplanmamalıdır.