Amanita gemmata

Amanita gemmata, Basidiomycota şubesinin Agaricomycetes sınıfına, Agaricales takımına ve Amanitaceae familyasına bağlı bir şapkalı mantar türüdür; bazı kaynaklarda Amanita junquillea adıyla da geçer. Amanita cinsi, Agaricales takımının Amanitaceae familyasına bağlı, dünya genelinde yüzlerce türü bulunan büyük bir şapkalı mantar cinsidir. Cinsin üyeleri genç evrede mantarın tamamını saran evrensel örtünün (velum) kalıntılarıyla tanınır: bu örtü sapın dibinde kese biçiminde bir volva ya da halkalar halinde kalıntı bırakır, şapka üzerinde ise siğil veya yama şeklinde parçalar kalabilir. Lameller serbesttir ve spor izi beyazdır.

Şapkası 4–10 cm çapında, soluk sarı, saman sarısı ya da krem sarısı renklidir; yüzeyinde beyaz, yama ya da siğil biçiminde örtü kalıntıları taşır ve kenarı hafifçe çizgilidir. Lameller beyazdır. Sap beyaz, üst kısmında ince ve kolayca kaybolan bir halka taşır; dibi yuvarlak, hafif şişkin bir yumru şeklindedir ve yumrunun üst kenarında dar bir yaka biçiminde volva kalıntısı bulunur.

Özellikle çam ormanlarında ve kumlu, asitli topraklarda yaygındır; geniş yapraklı ağaçlarla birlikte de görülebilir. İlkbahar sonundan sonbahara kadar meyve verebilir. Amanitaların büyük çoğunluğu ağaçlarla ektomikoriza ilişkisi kurar; mantar iplikleri ağaç köklerini sararak ağaca su ve mineral sağlar, karşılığında şeker alır. Bu nedenle türler genellikle belirli ağaç türleriyle birlikte, orman ve koru ortamlarında bulunur ve ağırlıklı olarak yazdan sonbahara kadar meyve verir.

Avrupa'da, Kuzey Afrika'da ve Kuzey Yarımküre'nin diğer ılıman bölgelerinde yayılış gösterir. Bu tür zehirlidir: Amanita muscaria ve Amanita pantherina türlerinde de bulunan ibotenik asit ve muskimol gibi maddeler içerdiği bildirilir ve sinir sistemini etkileyen zehirlenmelere yol açabilir. Ayrıca soluk sarı rengi nedeniyle ölümcül zehirli türlerle de karıştırılabilir. Bu cins, dünyadaki en ölümcül mantarların bazılarını (örneğin Amanita phalloides) barındırdığı için toplayıcılar açısından büyük önem taşır. Cinsin herhangi bir üyesinin yalnızca dış görünüşe dayanarak yenmesi ciddi zehirlenme riski taşır; mantar toplarken kesin teşhis edilemeyen hiçbir örnek tüketilmemelidir.