Amanita citrina var. alba

Amanita citrina var. alba, Basidiomycota şubesinin Agaricomycetes sınıfına, Agaricales takımına ve Amanitaceae familyasına bağlı Amanita citrina türünün beyaz renkli varyetesidir. Amanita cinsi, Agaricales takımının Amanitaceae familyasına bağlı, dünya genelinde yüzlerce türü bulunan büyük bir şapkalı mantar cinsidir. Cinsin üyeleri genç evrede mantarın tamamını saran evrensel örtünün (velum) kalıntılarıyla tanınır: bu örtü sapın dibinde kese biçiminde bir volva ya da halkalar halinde kalıntı bırakır, şapka üzerinde ise siğil veya yama şeklinde parçalar kalabilir. Lameller serbesttir ve spor izi beyazdır.

Amanita citrina, halk arasında yalancı ölüm mantarı olarak da anılan, şapkası soluk limon sarısından yeşilimsi sarıya kadar değişen ve genellikle üzerinde beyazımsı ya da soluk kahverengimsi örtü yamaları taşıyan bir türdür. Sapında sarkık bir halka, dibinde ise üst kenarı keskin bir çizgi gibi duran, belirgin yuvarlak bir yumru (soğan) bulunur. Etinin ve özellikle lamellerinin çiğ patates ya da turp kokusunu andıran kendine özgü kokusu türün en kolay tanınan özelliklerinden biridir. Bu varyete, sarı tonların tamamen ya da büyük ölçüde eksik olduğu, saf beyaz ya da krem beyaz şapkasıyla tipik varyeteden ayrılır; buna karşın halka, keskin kenarlı yumru ve çiğ patates kokusu gibi tanı özellikleri aynıdır.

Hem iğne yapraklı hem geniş yapraklı ağaçlarla, özellikle meşe, kayın ve çamla mikoriza ilişkisi kurar ve asitli, kumlu topraklarda yaygındır. Meyve cisimleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar görülür. Beyaz varyete özellikle kayın ormanlarında daha sık bildirilir. Amanitaların büyük çoğunluğu ağaçlarla ektomikoriza ilişkisi kurar; mantar iplikleri ağaç köklerini sararak ağaca su ve mineral sağlar, karşılığında şeker alır. Bu nedenle türler genellikle belirli ağaç türleriyle birlikte, orman ve koru ortamlarında bulunur ve ağırlıklı olarak yazdan sonbahara kadar meyve verir.

Tür Avrupa'da ve Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yaygındır. Bu mantar ölümcül zehirli sayılmaz; ancak içerdiği bazı maddeler nedeniyle yenebilir kabul edilmez ve tadı da hoş değildir. Asıl tehlike, ölümcül zehirli Amanita phalloides (köygöçüren) ile çok kolay karıştırılabilmesidir. Bu nedenle benzer görünümlü hiçbir mantar uzman teşhisi olmadan toplanmamalı ve tüketilmemelidir. Beyaz rengi nedeniyle ölümcül zehirli beyaz türlerle (Amanita verna, Amanita virosa) karıştırılma riski daha da yüksektir.