Alyssum umbellatum

Alyssum umbellatum, turpgiller (Brassicaceae) familyasının Alyssum cinsine ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Tür adı, çiçeklerinin şemsiyemsi, sık bir küme hâlinde toplanmasına işaret eder.

Bitki küçük boyludur, genellikle 5–20 cm yüksekliğe ulaşır ve tabandan ince dallar çıkarır. Gövde ve yaprakları yıldız tüylerle kaplıdır ve grimsi bir görünüm sunar. Yaprakları küçük, dar ve ters mızrak biçimlidir. İlkbaharda açan küçük sarı çiçekler dal uçlarında sık, düz tepeli kümeler oluşturur; çiçeklenme ilerledikçe salkım uzar. Meyveleri yuvarlak ya da eliptik, yassı küçük kapsüllerdir.

Alyssum cinsi, Akdeniz havzası ve Batı Asya'da özellikle zengin olan yüzlerce tür içerir ve Anadolu bu cinsin önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir. Cinsin üyeleri genellikle küçük, yıldız tüylerle kaplı, grimsi otlar veya yarı çalılardır; çiçekleri çoğunlukla sarı, küçük ve salkım hâlinde dizilir. Meyveleri yuvarlak ya da eliptik, yassı küçük kapsüllerdir. Bazı türleri nikel gibi ağır metalleri dokularında yüksek oranda biriktirme yetenekleriyle bilimsel açıdan ilgi çeker. Türlerin birbirinden ayrılması çoğunlukla meyve biçimi, meyve tüylülüğü ve tüylerin yapısı gibi küçük ayrıntılara dayandığından, tür düzeyinde teşhis için olgun meyveli örnekler gerekir.

Tür Batı Asya'nın kurak ve dağlık bölgelerinde yayılış gösterir. Taşlı ve kayalık yamaçlarda, step alanlarında, kuru çayırlarda ve bozulmuş açık alanlarda yetişir. Pek çok küçük Alyssum türü gibi yaşam döngüsünü ilkbaharın nemli döneminde kısa sürede tamamlar ve yaz kuraklığını tohum hâlinde geçirir.

Bu türün doğrudan bir ekonomik kullanımı bilinmez; ancak kurak alanların bitki örtüsünde yer alarak toprağın korunmasına ve erken ilkbaharda tozlaşmayı sağlayan küçük böceklerin beslenmesine katkıda bulunur. Koruma açısından tehdit altında olduğuna dair bilgi yoktur.