Alyssum hirsutum

Alyssum hirsutum, turpgiller (Brassicaceae) familyasının Alyssum cinsine ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Tür adı Latincede "kaba tüylü" anlamına gelir ve bitkinin belirgin tüylülüğüne işaret eder.

Bitki genellikle 10–30 cm boylanır; gövdesi dik ya da yükselici, tabandan dallanmış olabilir. Tüm yüzeyi yıldız tüylerle kaplı olduğundan grimsi yeşil görünür. Yaprakları dar, ters mızrak biçimli ve küçüktür. İlkbahar ve yaz başında küçük, soluk sarı çiçekler açar; çiçekler dal uçlarında salkım hâlinde dizilir ve meyve döneminde salkım belirgin biçimde uzar. Meyveleri yuvarlak, yassı ve tüylü küçük kapsüllerdir.

Alyssum cinsi, Akdeniz havzası ve Batı Asya'da özellikle zengin olan yüzlerce tür içerir ve Anadolu bu cinsin önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir. Cinsin üyeleri genellikle küçük, yıldız tüylerle kaplı, grimsi otlar veya yarı çalılardır; çiçekleri çoğunlukla sarı, küçük ve salkım hâlinde dizilir. Meyveleri yuvarlak ya da eliptik, yassı küçük kapsüllerdir. Bazı türleri nikel gibi ağır metalleri dokularında yüksek oranda biriktirme yetenekleriyle bilimsel açıdan ilgi çeker. Türlerin birbirinden ayrılması çoğunlukla meyve biçimi, meyve tüylülüğü ve tüylerin yapısı gibi küçük ayrıntılara dayandığından, tür düzeyinde teşhis için olgun meyveli örnekler gerekir.

Tür Güneydoğu Avrupa, Kafkasya, Batı ve Orta Asya'da yayılış gösterir. Steplerde, kuru çayırlarda, taşlı yamaçlarda, nadas alanlarında, tarla ve yol kenarlarında yetişir. Kurak ve güneşli ortamlara iyi uyum sağlamıştır; kısa yaşam döngüsü sayesinde yaz kuraklığından önce tohumlarını olgunlaştırır.

Bu tür step ve kurak açık alanların yaygın otlarından biridir ve tarım alanlarında zaman zaman yabani ot olarak görülür, ancak önemli bir zarar oluşturmaz. Çiçekleri küçük tozlayıcı böceklere besin sağlar. Koruma açısından tehdit altında değildir.