Aleurodiscus cerussatus

Aleurodiscus cerussatus, Basidiomycota şubesinin Agaricomycetes sınıfına, Russulales takımına ve Stereaceae familyasına bağlı, odun üzerinde yaşayan bir kabuk mantarıdır. Aleurodiscus cinsi, Russulales takımının Stereaceae familyasında yer alan ve çoğunlukla ağaç kabuğu ile ölü odun üzerinde yassı kabuk ya da küçük disk biçiminde meyve cisimleri oluşturan mantarları kapsar. Bu tür mantarlar şapkalı mantarlardan çok farklı görünür; sapları ve lamelleri yoktur, spor üreten tabaka (himenyum) doğrudan meyve cisminin dış yüzeyinde yer alır. Cinsin üyeleri mikroskobik düzeyde oldukça büyük, çoğunlukla amiloid (iyotla mavimsi renk alan) sporları ve himenyumdaki kendine özgü steril hücreleriyle tanınır.

Bu tür, ölü dal ve odunun yüzeyini ince bir tabaka halinde kaplayan, yayılıcı (rezüpinat) meyve cisimleri oluşturur. Meyve cisminin yüzeyi beyazımsı, kirli beyaz ya da krem renklidir; kuru haldeyken tebeşir ya da üstübeç sürülmüş gibi bir görünüm verir ve tür adı da bu beyaz, tozlu görünüme gönderme yapar. Yüzey kuruyunca çatlayabilir; kenarlar genellikle ince ve belirsizdir.

Çoğunlukla geniş yapraklı ağaçların ve çalıların, bazen de iğne yapraklıların ölü dalları ve kabuğu üzerinde gelişir. Kurak ve ılıman koşullara görece dayanıklı olduğu için Akdeniz tipi çalılıklarda da bulunabilir. Cinsin üyeleri saprotrof yaşar; yani ölü ya da zayıflamış dalların, kabuğun ve odunun yapı maddelerini ayrıştırarak beslenir. Bu yolla orman tabanındaki ve ağaç üzerindeki ölü bitki kalıntılarının çürütülmesine, besin maddelerinin yeniden toprağa kazandırılmasına katkıda bulunurlar. Meyve cisimleri ince ve sert yapılı olduğundan uzun süre dayanabilir, kuruduktan sonra nem geldiğinde yeniden spor üretebilir. Küçük ve göze çarpmayan yapıları nedeniyle çoğu zaman gözden kaçarlar; kesin tanımlama genellikle mikroskop altında spor ve hücre özelliklerinin incelenmesini gerektirir.

Avrupa başta olmak üzere Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde geniş bir yayılışa sahip olduğu bilinir. Bu cinsin türleri yenen mantarlar arasında sayılmaz; sert, ince ve kabuk benzeri yapıları nedeniyle mutfakta bir değerleri yoktur. İnsan sağlığı açısından bilinen bir tehlike oluşturmazlar. Doğa açısından ise ölü odunun ayrışmasındaki rolleri ve orman ekosistemlerinin biyolojik çeşitliliğine katkıları nedeniyle önemlidirler.