Aleurodiscus amorphus

Aleurodiscus amorphus, Basidiomycota şubesinin Agaricomycetes sınıfına, Russulales takımına ve Stereaceae familyasına bağlı bir mantar türüdür. Aleurodiscus cinsi, Russulales takımının Stereaceae familyasında yer alan ve çoğunlukla ağaç kabuğu ile ölü odun üzerinde yassı kabuk ya da küçük disk biçiminde meyve cisimleri oluşturan mantarları kapsar. Bu tür mantarlar şapkalı mantarlardan çok farklı görünür; sapları ve lamelleri yoktur, spor üreten tabaka (himenyum) doğrudan meyve cisminin dış yüzeyinde yer alır. Cinsin üyeleri mikroskobik düzeyde oldukça büyük, çoğunlukla amiloid (iyotla mavimsi renk alan) sporları ve himenyumdaki kendine özgü steril hücreleriyle tanınır.

Bu tür, başta göknar (Abies) olmak üzere iğne yapraklı ağaçların dal ve gövdelerindeki kabuk üzerinde gelişen, küçük, yuvarlak ve disk ya da yassı kâse biçimli meyve cisimleriyle tanınır. Disklerin üst yüzeyi soluk pembeden turuncumsu pembeye kadar değişen tonlardadır, kenarları ise daha açık renkli ve hafifçe kalkık olabilir. Meyve cisimleri tek tek ya da gruplar halinde bulunur, zamanla birbirleriyle kaynaşabilir. Mikroskopta çok iri, dikenli ve amiloid sporlarıyla dikkat çeker.

Genellikle yaşayan ağaçların ölmüş alt dallarında ya da yeni ölmüş dalların kabuğunda bulunur ve özellikle nemli, serin dağ ormanlarında görülür. Cinsin üyeleri saprotrof yaşar; yani ölü ya da zayıflamış dalların, kabuğun ve odunun yapı maddelerini ayrıştırarak beslenir. Bu yolla orman tabanındaki ve ağaç üzerindeki ölü bitki kalıntılarının çürütülmesine, besin maddelerinin yeniden toprağa kazandırılmasına katkıda bulunurlar. Meyve cisimleri ince ve sert yapılı olduğundan uzun süre dayanabilir, kuruduktan sonra nem geldiğinde yeniden spor üretebilir. Küçük ve göze çarpmayan yapıları nedeniyle çoğu zaman gözden kaçarlar; kesin tanımlama genellikle mikroskop altında spor ve hücre özelliklerinin incelenmesini gerektirir.

Kuzey Yarımküre'nin ılıman ve serin bölgelerinde, göknarın doğal olarak yayıldığı Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika ormanlarında kaydedilmiştir. Bu cinsin türleri yenen mantarlar arasında sayılmaz; sert, ince ve kabuk benzeri yapıları nedeniyle mutfakta bir değerleri yoktur. İnsan sağlığı açısından bilinen bir tehlike oluşturmazlar. Doğa açısından ise ölü odunun ayrışmasındaki rolleri ve orman ekosistemlerinin biyolojik çeşitliliğine katkıları nedeniyle önemlidirler.