Alaudala cheleensis

Asya kısaparmaklı toygarı (Alaudala cheleensis), ötücü kuşlar takımının toygargiller ailesine (Alaudidae) ait küçük bir kuş türüdür. Uzun süre küçük kısaparmaklı toygarın (Alaudala rufescens) bir alttürü olarak değerlendirilmiş, günümüzde birçok kaynakta ayrı tür olarak kabul edilmektedir. Alaudala cinsinin üyeleri, eskiden Calandrella cinsi içinde sınıflandırılan küçük, kısa gagalı toygarlardır.

Serçe büyüklüğünde, tıknaz ve kısa gagalı bir kuştur. Üst tarafı kumsu kahverengi zemin üzerinde koyu çizgilidir; göğsünde ince, yoğun çizgiler bulunur ve bu çizgilenme onu benzer bozkır toygarından ayırmaya yardım eder. Kanatlarında birincil uçuş tüylerinin uçları, üçüncül tüylerin altından belirgin biçimde uzanır. Tüyleri, çevresindeki kuru topraklarla uyumlu bir kamuflaj sağlar.

Tuzlu düzlükleri, kurak bozkırları, seyrek otlu yarı çölleri ve kuruyan göl kenarlarını tercih eder. Yerde yürüyerek tohum ve küçük böceklerle beslenir. Üreme döneminde erkekler havada daire çizerek uzun ve cıvıltılı şakımalar yapar. Yuvasını yerde, bir ot öbeğinin dibindeki küçük bir çukura kurar; yavrular kısa sürede yuvadan ayrılır.

Türün yayılışı esas olarak Orta Asya, Moğolistan, Çin'in kuzeyi ve çevresindeki bozkır bölgeleridir; kuzeydeki popülasyonlar kışın daha güneye doğru hareket eder. Avrupa ve Türkiye için çok nadir rastlanan bir tür olarak görülür. Geniş yayılışı nedeniyle küresel ölçekte tehdit altında kabul edilmez.

Toygargiller ailesi dünyada yüzü aşkın türle temsil edilir ve türlerin büyük çoğunluğu Afrika ile Avrasya'nın açık arazilerinde yaşar. Aile üyelerinin arka ayak parmağındaki tırnak genellikle uzun ve düzdür; bu yapı yerde yürümeye uyumu yansıtır. Toygarlar tohum yiyerek ve böcek popülasyonlarını sınırlayarak açık ekosistemlerde önemli bir rol üstlenir, kendileri de yırtıcı kuşlar ve memeliler için av oluşturur. Yerde kurulan yuvaları nedeniyle tarım makineleri ve aşırı otlatma üreme başarısını olumsuz etkileyebilir.