Ajuga subsp.chia var.chia

Bu kayıt, ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesine ait Ajuga chamaepitys subsp. chia (eş adı Ajuga chia) taksonunu ifade etmektedir. Halk arasında mayasıl otu olarak da bilinen Ajuga chamaepitys türünün Doğu Akdeniz'de yaygın bir alt türüdür.

Kısa boylu, genellikle 5-20 cm yüksekliğinde, tüylü, tek ya da çok yıllık otsu bir bitkidir. Gövdeleri çoğunlukla tabandan dallanır. Yaprakları üç parçalı ya da derin loblu olup sık tüylerle kaplıdır. Çiçekleri yaprak koltuklarında bulunur; sarı renkli, iki dudaklı ve oldukça iridir, alt dudak üzerinde çoğunlukla kırmızımsı veya morumsu lekeler bulunur. Bu alt tür, çiçeklerinin ana alt türe göre daha iri olmasıyla ayırt edilir. Çiçeklenme ilkbahar ve yaz başında görülür.

Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinin üyeleri genellikle dört köşeli gövdeleri, karşılıklı dizilmiş yaprakları, iki dudaklı çiçekleri ve çoğunlukla güzel kokulu salgı tüyleriyle tanınır. Meyveleri dört parçalı küçük fındıkçıklardır. Aile, kekik, nane, adaçayı ve lavanta gibi insan için büyük önem taşıyan birçok aromatik bitkiyi içerir. Ajuga cinsinin üyelerinde de çiçeklerin üst dudağı çok kısadır.

Bu bitki kurak, taşlık yamaçlarda, nadas tarlalarında, yol kenarlarında, frigana ve açık meşe çalılıklarında yetişir. Yayılışı Güneydoğu Avrupa, Ege adaları, Anadolu ve Orta Doğu'yu kapsar; Türkiye'de geniş bir alanda yaygındır. Halk hekimliğinde türün çeşitli kısımları geleneksel olarak kullanılmıştır.

Ballıbabagiller dünyada yaklaşık 230 cins ve 7000 kadar türle temsil edilen büyük bir ailedir ve Akdeniz havzası ile Anadolu bu ailenin en zengin bölgeleri arasında yer alır. Ailenin üyeleri ürettikleri uçucu yağlar sayesinde otçul hayvanlara karşı korunur; bu yağlar aynı zamanda baharat, çay, parfüm ve ilaç yapımında değerlendirilir. Çiçekleri çoğunlukla arılar tarafından tozlanır ve aile bal üretimi açısından da büyük önem taşır.