Agrocybe putaminum

Agrocybe putaminum, GBIF sınıflandırmasında Strophariaceae familyasına yerleştirilen Agrocybe cinsine ait bir şapkalı mantar türüdür. Özellikle odun yongaları, talaş ve bitki artıkları gibi insan etkisiyle oluşmuş zengin ortamlarda yetişmesiyle bilinir.

Orta boylu bir mantardır. Şapkası gençken dışbükey, olgunlukta düzleşen yapıda, kahverengi, fındık kahverengisi ya da kızılımsı kahverengi tonlarındadır; yüzeyi pürüzsüz, kuruyunca mat görünür. Lamelleri yapışık, gençken soluk, sporlar olgunlaştıkça koyu kahverengiye döner. Sapı şapkaya göre açık renkli, lifli yapıda ve genellikle belirgin bir halkadan yoksundur; dibinde beyaz misel bulunabilir. Spor izi koyu kahverengidir.

Yaz ve sonbaharda park, bahçe ve yol kenarlarında serilen malç, odun yongası, talaş yığınları, kompost ve çürüyen bitki artıkları üzerinde, sıklıkla kalabalık gruplar halinde yetişir. Saprotrof bir türdür ve odunsu artıkların ayrışmasına katkıda bulunur. Avrupa'da kaydedilmiş olup malç kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte daha sık görülür hale gelen mantarlardandır.

Cinsin üyelerinin şapka yüzeyinde mikroskop altında yuvarlak hücrelerden oluşan bir tabaka bulunur; bu özellik onları benzer görünüşlü kahverengi spor izli mantarlardan ayırmaya yardım eder. Sporları genellikle düzgün, kalın çeperli ve uç kısmında bir çimlenme gözeneği taşır. Dünya genelinde yaklaşık yüz kadar tür içeren Agrocybe cinsinde yenen birkaç tür bulunsa da çoğu türün mutfak açısından bir değeri yoktur.

Yenebilirliği hakkında güvenilir bilgi bulunmamaktadır ve tüketilmesi önerilmez. Odun yongası ve malç üzerinde, aralarında zehirli ve sanrı yapıcı türlerin de bulunduğu çok sayıda kahverengi spor izli mantar yetişir. Bu nedenle bu ortamlardan toplanan kahverengi mantarların kesin tanısı yapılmadan tüketilmemesi gerekir.