Agaricus urinascens var. excellens

Agaricus urinascens var. excellens, Agaricaceae familyasından Agaricus cinsine ait iri bir mantarın varyetesidir. Önceleri ayrı bir tür olarak Agaricus excellens adıyla tanımlanmış, daha sonra Agaricus urinascens türü içinde bir varyete olarak değerlendirilmiştir. Kültür mantarı ve çayır mantarı ile aynı cinsten olup bu grubun büyük gövdeli üyeleri arasındadır.

Şapkası genç iken yuvarlak, olgunlukta yayvan, beyaz veya krem renkli, ince lifli ya da hafifçe pullu bir yüzeye sahiptir. Lamelleri önce soluk pembemsi grimsi, ardından spor olgunluğuyla çikolata kahverengisine döner. Sapı beyaz, oldukça uzun ve sağlamdır, üzerinde zarımsı bir halka taşır. Eti beyazdır, kesildiğinde hafifçe sarımsı renk alabilir. Genç örnekler bademi andıran bir kokuya sahiptir. Varyete, tipik biçimden özellikle şapka yüzeyinin daha lifli ve ince yapısı ile ayrılır.

Genellikle iğne yapraklı veya karışık ormanların kenarlarında, açıklıklarda ve otlu alanlarda, yaz ile sonbahar arasında yetişir. Toprakta çürükçül olarak yaşar; ölü bitki artıklarını ayrıştırarak besin döngüsünde rol oynar. Avrupa'nın ılıman bölgelerinde kaydedilmiştir.

Yenebilir olarak bilinse de cinsin bazı türlerinin ağır metal biriktirdiği unutulmamalıdır. Kesildiğinde sapın dibinde belirgin krom sarısı renk veren ve fenol kokusu yayan zehirli Agaricus xanthoderma ile karıştırılmaması için toplanan her örneğin dikkatle incelenmesi gerekir.