Agaricus sylvaticus

Agaricus sylvaticus (Agaricus silvaticus olarak da yazılır), Agaricaceae familyasının Agaricus cinsine ait bir şapkalı mantar türüdür. Kesildiğinde dokusunun kırmızıya dönmesiyle tanınan ve Sanguinolenti seksiyonunda yer alan türlerdendir.

Orta boylu bir mantardır. Şapkası genellikle 5-10 santimetre çapında, gençken yuvarlakça, sonra yayvandır; açık zemin üzerinde ışınsal dizilmiş kahverengi, lifli pulcuklarla kaplıdır. Lamelleri serbest, gençken soluk pembe, olgunlukta koyu kahverengidir. Sapı beyazımsı, dibe doğru hafifçe soğanlıdır ve sarkık, zarımsı bir halka taşır. Şapka ya da sap kesildiğinde beyaz dokusu kısa sürede belirgin biçimde kırmızımsı turuncu ile kan kırmızısı arasında renk alır; bu özellik türü pek çok akrabasından ayırır.

Yaz sonu ve sonbaharda özellikle iğne yapraklı ormanlarda, ladin ve çam altlarında, iğne döküntüsü üzerinde tek tek ya da gruplar halinde yetişir; zaman zaman karışık ormanlarda da görülür. Saprotrof bir türdür ve döküntü tabakasının ayrıştırılmasında görev alır. Avrupa başta olmak üzere Kuzey Yarımküre'nin ılıman ormanlarında yaygındır.

Kültür mantarı (Agaricus bisporus) ve çayır mantarı (Agaricus campestris) gibi tanınmış türleri de içeren Agaricus cinsi, tüm kıtalarda temsil edilen ve birkaç yüz tür barındıran bir gruptur. Bu cinsin üyeleri ölü organik maddeyi ayrıştıran saprotroflardır ve çayırlardan ormanlara, kompost yığınlarından kumullara kadar çok çeşitli ortamlarda yetişirler. Tanıda lamel rengi, halka, koku ve renk değişimi en önemli ipuçlarıdır.

Yenebilir bir türdür ve bazı ülkelerde toplanarak tüketilir. Ancak bazı insanlarda hassasiyete yol açabileceği bildirilmiştir; ayrıca tanıda dikkatli olunmalıdır. Benzer görünüşlü ve kesildiğinde sararan, fenol kokan zehirli Agaricus türleriyle, özellikle de ölümcül Amanita türleriyle karıştırılmaması için lamel rengi, halka yapısı ve sap dibi mutlaka incelenmelidir.