Agaricus campestris

Agaricus campestris, Türkçede çayır mantarı olarak bilinen, yabani Agaricus türlerinin en tanınmışlarından biridir. Şapkası beyaz ya da kirli beyaz, ipeksi ve genellikle 3–10 cm çapındadır. Genç mantarda lameller canlı pembe, olgunlaştıkça çikolata kahverengisidir. Sapı kısa, halkası incedir ve kolayca kaybolur; eti kesildiğinde sararmaz, hafifçe pembeleşebilir. Otlatılan çayırlarda, meralarda ve çimenlik alanlarda, çoğunlukla yaz sonu ve sonbaharda yağışlardan sonra çıkar. Lezzetli bir yenen mantar olarak kırsal kesimde sıkça toplanır.

Agaricus cinsi, Agaricales takımının Agaricaceae familyasında yer alan ve dünya genelinde birkaç yüz türü bulunan büyük bir şapkalı mantar cinsidir. Bu cinsin üyeleri genellikle etli, beyazımsı, kremimsi ya da kahverengimsi şapkaları, sapa bağlı olmayan serbest lamelleri ve sap üzerinde yer alan bir halkayla tanınır. Lameller genç mantarda pembemsi ya da açık renkli olup sporlar olgunlaştıkça çikolata kahverengisine, sonunda koyu kahverengiye döner; spor izi de koyu kahverengidir. Etin kesildiğinde ya da ovulduğunda sarardığı, kızardığı veya renk değiştirmediği gözlemlenir ve bu özellik koku ile birlikte türlerin ayırt edilmesinde en önemli ipuçlarından biridir.

Cinsin türleri saprotrof yaşar; yani topraktaki ölü organik maddeleri, yaprak döküntüsünü ve bitki artıklarını ayrıştırarak beslenir ve bu yolla besin maddelerinin doğada yeniden dolaşıma girmesine katkıda bulunur. Meyve gövdeleri çoğunlukla yaz sonu ve sonbaharda, yağışların ardından ortaya çıkar.

Agaricus cinsinde yenen türlerin yanında, kesildiğinde sap dibinde parlak sarıya dönen ve mürekkep ya da fenol benzeri kötü kokuya sahip, mide ve bağırsak zehirlenmesine yol açan türler de bulunur. Ayrıca genç Amanita türleri, özellikle ölümcül zehirli köygöçüren (Amanita phalloides), beyaz Agaricus türleriyle karıştırılabilir; bunlar beyaz kalan lamelleri ve sap dibindeki kesecikle ayırt edilir. Bu nedenle yabani mantarlar uzman tarafından kesin olarak tanımlanmadan toplanıp yenmemelidir.