Acinos rotundifolius

Acinos rotundifolius, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasından tek yıllık, küçük, aromatik bir bitkidir. Güncel sınıflandırmada Clinopodium rotundifolium adıyla da anılır. Tür adı, yuvarlak yapraklarına atıfta bulunur.

Genellikle 5–25 cm boyunda, dik ya da yükselici, tüylü gövdeleri vardır. Yaprakları küçük, yuvarlak ya da geniş yumurta biçimli ve belirgin damarlıdır. Çiçekleri küçük, mor-leylak renkli, iki dudaklıdır ve yaprak koltuklarında birkaç çiçekli halkalar oluşturur. İlkbahar sonu ve yaz başında çiçeklenir, kısa sürede tohum bağlayarak yaşam döngüsünü tamamlar.

Kuru ve güneşli yerleri tercih eder; bozkırlar, taşlık yamaçlar, tarla kenarları ve açık çalılıklar başlıca yaşam alanlarıdır. Doğu Akdeniz'den Kafkasya, Anadolu ve Batı Asya'ya kadar yayılış gösterir.

Acinos cinsinin üyeleri, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasından küçük, aromatik bitkilerdir; güncel sınıflandırmada bu cins Clinopodium içinde ele alınır. Bu bitkiler genellikle alçak boylu, tabanı odunsulaşabilen, yatık ya da yükselici gövdelidir. Yaprakları küçük, karşılıklı ve çoğu zaman belirgin damarlıdır; ezildiklerinde nane ve kekiği andıran bir koku yayarlar. Çiçek kaliksi tabanda belirgin şekilde şişkin olup bu özellik grubu tanımada yardımcı olur.

Çiçekleri arılar ve diğer tozlaşmacılar için nektar sağlar; bitkiler kuru, taşlık ve güneşli yerlerde, çoğunlukla kireçli topraklarda yetişir. Türkiye, bu grubun yayılışında önemli bir yere sahiptir ve ülkede birçok Acinos taksonu doğal olarak bulunur. Bazı türleri halk arasında bitki çayı olarak kullanılmıştır.

Ballıbabagillerin çiçekleri başta arılar olmak üzere birçok böcek için önemli bir nektar ve polen kaynağıdır; iki dudaklı çiçek yapısı, tozlaşmayı gerçekleştiren böceklerin alt dudağa konup çiçeğin içine girmesine uygun biçimdedir. Bu yüzden familyanın pek çok üyesi bal bitkisi olarak değer taşır. Türkiye, Akdeniz ve İran-Turan floralarının kesişiminde yer aldığından ballıbabagiller bakımından dünyanın en zengin bölgelerinden biridir ve bu familyada çok sayıda endemik takson barındırır.