Zabrus socialis

Zabrus socialis, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının yer böcekleri ailesine (Carabidae) bağlı Zabrus cinsinde yer alan bir türdür. Tür adı Latincede “toplu, sosyal” anlamına gelir. Zabrus cinsi, Harpalinae alt ailesi içindeki Zabrini oymağının en kalabalık cinsidir ve Palearktik bölgeye yayılmış iki yüzü aşkın tür içerir.

Cinsin üyeleri, yer böcekleri arasında görece kalın gövdeli ve ağır görünüşlü böceklerdir. Vücut çoğunlukla koyu renkli, siyahımsı ya da kahverengimsidir; göğüs kalkanı geniş, kanat örtüleri boyuna oluklu ve çoğu kez ince noktalıdır. Dağlık alanlarda yaşayan pek çok türde arka kanatlar körelmiştir ve hayvan uçamaz. Benzer türlerin kesin tanısı genellikle uzman incelemesi ve mikroskobik karakterler gerektirir.

Bu cinsin üyeleri, akrabalarının çoğundan farklı olarak büyük ölçüde otçuldur: erginler olgunlaşmakta olan ot ve tahıl tohumlarını, larvalar ise genç yaprakları tüketir. Gececil alışkanlıkları nedeniyle gündüz nadiren görülürler ve taşların, kütüklerin altında ya da toprak içindeki boşluklarda bulunurlar. Larva evresi toprakta geçer; larvalar dikey tünellerde yaşayarak çevredeki bitkilerden beslenir.

Cinsin yayılış merkezi Akdeniz çevresi ve Önasya’dır. Anadolu, çok sayıda yerel ve dar yayılışlı türüyle Zabrus çeşitliliğinin en yüksek olduğu bölgelerden biridir; özellikle dağlık alanlarda birbirinden yalıtılmış populasyonlar ayrı türlerin ya da alt türlerin oluşmasına yol açmıştır. Bu türün yaşam alanı da cinsin genel özelliklerine uygun olarak açık, otlu ve taşlık alanlar ile dağ çayırlarıdır.

Cinsin en bilinen üyesi, tahıl tarlalarında zararlı olarak tanınan Zabrus tenebrioides türüdür. Buna karşın cinsin üyelerinin çoğu doğal otlaklarda yaşar ve tarımsal bir önem taşımaz; ekosistemde tohum tüketicisi olarak ve kuşlar, memeliler gibi avcılar için besin kaynağı olarak rol oynar. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.